Tagarchief: Waterstof

Mourik bouwt eerste 100% schone graafmachine op waterstof

Naamloos-2
Lees het gehele artikel

De eerste volledig schone graafmachine op waterstof gaat deze maand aan het werk bij het dijkversterkingsproject Sterke Lekdijk bij Schoonhoven. Met de inzet van de 30-tons emissieloze rupsgraafmachine, zet Mourik een volgende grote stap naar een volledig schoon en duurzaam machinepark. Het internationale familiebedrijf heeft de ambitie om in 2030 alleen nog emissieloos  materieel te gebruiken. 

‘Hij lijkt precies op een traditionele graafmachine. Alleen is deze zo schoon dat we er zelfs in Natura 2000-gebieden mee kunnen werken. Bovendien is de waterstofversie krachtiger dan de gewone’, stelt Kees Jan Mourik, bestuursvoorzitter van aannemer en technisch dienstverlener Mourik. ‘Voor de liefhebbers; het is een omgebouwde Liebherr R926 Generatie 8 die dankzij onze aanpassingen helemaal geen CO₂ en NOuitstoot. De machine kan een volledige werkdag draaien zonder dat de accu’s hoeven te worden vervangen of de waterstof moet worden bijgevuld. Dus er is geen tijdverlies. Dat maakt deze unieke graafmachine optimaal inzetbaar en rendabel voor onze opdrachtgevers.’

Eerder ontwikkelde Mourik al een technologie waarmee de uitstoot van NOdoor bouwmaterieel zoals graafmachines, kraanheimachines, walsen, asfaltmachines en generatoren met maar liefst 97% kan worden verminderd. Mourik: ‘Door te innoveren in emissieloos materieel kunnen we ondanks de strenge stikstofregeling toch aan de slag gaan bij belangrijke infraprojecten en dijkversterkingsprojecten.’ 

Nood is hoog

Mourik: ‘Het opent bovendien mogelijkheden voor projecten waarvoor het nu moeilijk of onmogelijk is vergunningen te krijgen in verband met de uitstoot. Met nul uitstoot bieden we de oplossing voor deze belangrijkste hindernis. De nood is hoog. De bouw moet door. We zijn er als familiebedrijf trots op dat we hier het voortouw in kunnen nemen.’

Het ombouwen van de graafmachine heeft Mourik in eigen huis gedaan. Walter Deelen, directeur Mourik Infra: ‘De technologie is nieuw, dus de kennis moesten we zelf opbouwen. Dat is wel toevertrouwd aan onze innovatiespecialisten bij ons dochterbedrijf Mourik Techniek. Samen met innovatiespecialist Accenda en met ondersteuning van leverancier Liebherr hebben we een blauwdruk ontwikkeld voor hoe je bouwmachines snel en efficiënt kunt ombouwen.‘

De knappe koppen bij Mourik zijn inmiddels druk bezig om groene waterstof te winnen uit bermgras en snoeiafval. Mourik: ‘Groene waterstof wordt schaars als meer bedrijven de overstap maken naar schoon werken. Met een beetje creativiteit vinden we ook weer oplossingen voor deze uitdaging. Innovatie is ons speerpunt. Onze specialisten zien vooral kansen.’

Mourik, wereldspeler en familiebedrijf in één

Mourik behoort bij de grotere zelfstandige familiebedrijven van Nederland. Een B2B-dienstverlener op het gebied van infrastructuur, industriële diensten, utiliteitsbouw en catalyst handling. 

Bijna 100 jaar na haar oprichting is Mourik een bedrijf met een omzet van ruim 460 miljoen euro en wereldwijd 2.200 medewerkers. Mourik biedt klanten in de publieke en private sector een multidisciplinair pakket als totaaloplossing.

Mourik staat voor een gezond rendement, continuïteit, veilig werken en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Innovatiekracht, ondernemerszin, en hardwerkende, competente en betrokken medewerkers maken Mourik tot een toekomstgericht bedrijf.

Het bedrijf, met hoofdkantoor in Groot-Ammers, wordt geleid door CEO Kees Jan Mourik.

Mensen maken Mourik!

Spaanse zon kan energietransitie versnellen

Antea-Group_Hydrogen_pers
Lees het gehele artikel

Het idee: wek in Spanje zonne-energie op, zet dit om naar waterstof en transporteer dit naar Nederland. “Wij verwachten dat de inzet van waterstof van essentieel belang is om de energietransitie in ons hele land mogelijk te maken”, stelt Henri Deelstra, Businesslijndirecteur Stad & Klimaat op basis van een locatie quick scan die het ingenieurs- en adviesbureau deed.  

We staan in Nederland voor de enorme uitdaging om de ambities uit het Klimaatakkoord waar te maken. Maar, met alleen windmolens en zonneparken gaan we dit niet redden. Deelstra: “De ruimteclaims van zonne- en windenergie in Nederland zijn enorm. Daarbij komt dat de capaciteit van ons elektriciteitsnetwerk de komende jaren ontoereikend is om alle elektriciteit in te voeden op ons net. Laat staan dat we deze altijd op het juiste moment beschikbaar hebben.”

Groene waterstof

Tijd voor plan B, vonden ze bij Antea Group. Waterstof speelt hierin een cruciale rol. Rudi van Rooij, senior-adviseur Energietransitie: “De technologie om elektriciteit uit groene energiebronnen om te zetten naar waterstof is er al. Daarnaast kun je waterstof (betaalbaar) opslaan en transporteren. Hiermee creëer je de broodnodige energiebuffers om aan piekvragen te voldoen. Je kunt waterstof eventueel via bestaande gasleidingen bij bedrijven en huishoudens brengen. Waterstof wordt hiermee het groene equivalent van aardgas.”

Focus op de zon

De zon levert jaarlijks een duizendvoud aan de energie die wij nodig hebben om in de vraag van onze aarde te voorzien. Zeker in zon-zekere landen kun je écht het verschil maken. Zo ontstond het idee om in het buitenland een Solar-Hydrogen-plant te realiseren. Van Rooij: “De elektriciteit die je met zonne-energie opwekt, zet je in deze fabriek om naar waterstof. Deze transporteer je vervolgens met tankerschepen of leidingen naar Nederland.”

Spanje 

Antea Group werkte hiervoor verschillende scenario’s uit. Er werd onder meer gekeken naar de Sahara, Mexico en Spanje. Spanje sprong er op alle fronten uit. Van Rooij: “Spanje is niet alleen een belangrijke kennispartner op het gebied van waterstof, je hebt er ook het hoogste aantal zonuren van Europa.”

Inspireren en samenwerken

Antea Group heeft een locatie quick scan uitgevoerd waaruit blijkt dat een waterstoffabriek in Spanje potentie heeft. Het is nu kwestie om kennis én investeerders te verbinden. Deelstra: “Als ingenieurs- en adviesbureau gaan wij deze waterstoffabriek niet zelf realiseren. Wel willen wij aan de hand van dit concept de discussie op gang brengen en de keten inspireren. We willen hiermee de wereld uitdagen door er samen over na te denken en te praten om zo een stap verder te komen.” 

Het zou zomaar kunnen gebeuren…

futuristic-buldozer
Lees het gehele artikel

De elektrificatie binnen de Grond-, Weg- en Waterbouw begint op gang te komen, zelfs grote machines draaien als prototype al elektrisch. Links en rechts wordt al gewerkt met waterstof zelfs. Machines worden steeds slimmer en veiliger, voor zowel de machinist als de mensen op de grond. Sensortechnologie zorgt voor data, die voor directe toepassing geschikt is, of om later te analyseren. Er wordt steeds meer geautomatiseerd en de thuisbasis staat steeds vaker via de Cloud in contact met de machines (en hun machinisten) in het veld.

Dan hebben we het nog niet gehad over de inzet van steeds beter wordende GPS gekoppelde systemen, die haarfijn vertellen waar een machine zich bevindt en net zo makkelijk in de grond aanwezige leidingen aanwijzen. Via Augmented Reality ziet de machinist op een tablet het landschap met daarin de kadastrale lijnen getekend. Wanneer we met deze informatie een paar stappen verder denken, dan kunnen we bijna voorspellen hoe het werken in de Infrasector er in de (nabije) toekomst uit zal zien.

Autonomie is het nieuwe toverwoord

Laten we met wat we nu weten eens kijken waar de ontwikkelingen in de GWW naar toe zouden kunnen gaan. Net zoals in de wereld van personenvervoer en transport, zal er een toenemende wens naar autonome machines komen. Waarom? Omdat autonoom werkende machines in principe veiliger zouden moeten zijn, er langer doorgewerkt kan worden en fouten door menselijk handelen uitgesloten zijn. Een voorwaarde voor autonoom opererende machines is dat ze “connected” zijn, er moet een constante dataverbinding zijn. De uitrol van het 5G netwerk maakt autonoom rijdende voertuigen mogelijk, ook in de Infra. Is er dan geen machinist meer nodig? Die wellicht niet, maar autonoom werken levert nieuwe, andere banen op. Zo kunnen we op een infraproject naast allerhande zelf opererende machines de aanwezigheid van mobiele “hubs” verwachten. Een soort commandopost, van waaruit de eerste monitoring gedaan wordt. Bij calamiteiten kunnen medewerkers vanuit de Hub meteen in het veld ingrijpen. 

Via een Virtual Reality of Augmented Reality bril kan er meegekeken worden vanuit de autonome machine.

Meekijken door de “ogen” van de machine

Of een medewerker nu in een Hub aanwezig is achter een beeldscherm, of ergens op kantoor elders in het land, via een Virtual Reality of Augmented Reality bril kan er meegekeken worden vanuit de autonome machine. Een 360˚ camera op de machine stuurt het beeld door naar de operator, die van een afstand de machine kan besturen, corrigeren of stilzetten. Ook kan een compleet project op deze manier volledig op video vastgelegd worden, om later toegevoegd te worden aan het projectdossier. 

Alle machines binnen een project worden onderdeel van een “zwerm”

Om op een project alle autonome machines individueel te monitoren, om botsingen te voorkomen bijvoorbeeld, zou onbegonnen werk zijn. Autonomie kan echter alleen bereikt worden dankzij “Internet of Things”, ofwel IoT. Wederom is het 5G netwerk daarin onmisbaar, het maakt het mogelijk om alle machines binnen een project samen te voegen binnen een zogenaamde “zwerm”. Aan de zwerm kunnen naar believen machines onttrokken worden (schade, onderhoud, klaar met werk) of worden toegevoegd. De machines staan via IoT onderling in contact. Dat is nodig wanneer er in successie gewerkt wordt. Is machine 1 klaar met zijn klus, dan kan machine 2 er zijn werk achteraan doen. De autonome machines “weten” van elkaar wat hun taak is, wanneer deze volbracht is en waar elke machine zich bevindt in het veld. Wanneer er veel machines in een kleine ruimte samenwerken, kan er worden overgeschakeld op “machine vision”, via camera’s en laserdetectoren. In theorie zouden machines op enkele centimeters van elkaar kunnen opereren, zonder elkaar te raken.

Cijfers moeten In Real Time geanalyseerd worden, waarna “het systeem” situaties moet beoordelen, terugkoppeling naar het hoofdkantoor verzorgt en commando’s stuurt naar het machinepark.

Sampling on Site

Bij projecten waar er sprake is van het afvoeren van sloopmaterialen, kunnen er via “Sampling on Site” ter plekke monsters genomen en getest worden. Sloopafval kan op deze manier gescheiden worden op het werk en worden voorzien van een classificatie. Dat maakt duurzamer werken mogelijk, omdat er minder transport hoeft plaats te vinden en er tijd bespaard wordt. 

Kunstmatige intelligentie is het brein achter de operatie

Autonome machines, onderdeel van een project-zwerm, die met elkaar en de Hub in verbinding staan, genereren enorm veel metadata. Cijfers die In Real Time geanalyseerd moeten worden, waarna “het systeem” situaties moet beoordelen, terugkoppeling naar het hoofdkantoor verzorgt en commando’s stuurt naar het machinepark. Dat kan dankzij kunstmatige intelligentie, praktijkvoorbeelden uit andere branches zijn er al genoeg. Hoe utopisch is de bovenstaande tekst eigenlijk? Het antwoord: helemaal niet utopisch, de techniek is er al, het is wachten op standaardisering van protocollen, het maken van afspraken tussen machinefabrikanten en de bereidwilligheid van de sector om erin te investeren.

Laten we echter nog even “met vier wielen op de grond” blijven staan en de digitale revolutie laten plaatsvinden zoals het hoort: stap voor stap. De huidige generatie machinisten hoeft zich nog lang geen zorgen te maken om hun baan.