Tagarchief: NABO

“Iedereen moet veilig thuis kunnen komen!”

pro-rail-anne-zwiers-002
Lees het gehele artikel

Met dat motto stapte Anne Zwiers haar nieuwe functie binnen bij ProRail. Toen zij 20 jaar geleden bij ProRail startte, had ze niet kunnen vermoeden dat dat zou resulteren in de functie van ‘Directeur Overwegen’. “Met ingang van 1 juni 2019 mag ik me zo noemen”, opent Anne het gesprek. “Daarvoor ben ik circa 12 jaar lang ‘Spoor Infra Projectmanager’ geweest, na diverse andere functies vervuld te hebben binnen ProRail.”

De link met overwegen was er al. Anne is nauw betrokken geweest bij de ontwikkeling en realisatie van de extra sneltrein tussen Groningen en Leeuwarden. “Toen hebben we al overwegen moeten aanpassen, vanwege deze extra trein. Per overweg wordt er volgens een proces gewerkt, eerst een verkennende fase, daarna een planstudie, gevolgd door de daadwerkelijke uitvoering. Ik kreeg de smaak te pakken en het feit dat ik met mijn werk kon bijdragen aan ieders veiligheid, was en is nog steeds de kers op de taart.”

Tot nooit meer ziens, NABO’s!

De Niet Actief Beveiligde Overweg, afgekort ‘NABO’, moet verdwijnen, of veiliger gemaakt worden, openbare of openbaar toegankelijke als eerste. Dat geldt voor heel Nederland. Als Directeur Overwegen zit Anne als een spin in het web om deze door de overheid opgelegde taak succesvol ten uitvoer te brengen. Reeds bekend met de processen die komen kijken bij het opheffen of verder beveiligen van overwegen, voelt Anne zich als een vis in het water. “De focus lag al op sneller en beter werken en ik herken mezelf daar ook in. Ik wil altijd sneller, beter en met een heldere doelstelling. Je mag me zien als de verbinder tussen alle betrokken partijen, zowel intern als extern.”

De niet aflatende motivatie die Anne heeft komt voort uit de wens om iedereen veilig thuis te laten komen. “Dan bedoel ik niet alleen de weggebruikers, maar ook ons eigen personeel, de reizigers en de mensen die op of langs het spoor werken”, licht zij toe. “In Nederland zijn er circa 300 NABO’s, onderverdeeld in 170 particulier gebruikte overwegen en nu nog 130 openbare overwegen (dat waren er aan het begin van het project nog 180). Deze laatste groep pakken we aan; voor eind 2024 moeten deze weg of veiliger zijn. Een goede structurele aanpak van overwegen is belangrijk om de veiligheid op het spoor te kunnen garanderen en om in de toekomst meer en snellere treinen te kunnen laten rijden.”

Een aanpak in drie ‘smaken’

Anne schetst de drie mogelijkheden die er zijn in aanpak. “Een NABO kan gesloten worden, zonder alternatief, kan dicht gedaan worden met een alternatieve route naar de dichtstbijzijnde AHOB, bestaande tunnel of brug, of openblijven, maar dan beveiligd.” Elke overweg heeft zijn eigen behandeling nodig, dus elk proces is in principe maatwerk. Eerst informeren we de gemeente en geven aan hun hulp nodig te hebben. De gemeente kijkt samen met ons wie de belanghebbenden zijn in het verkenningsproces. We kijken samen hoe we deze groep zo goed mogelijk kunnen betrekken. Daarna bekijken we samen mogelijkheden en keuzes, waarbij financiële haalbaarheid uiteraard meeweegt. Het rijk betaalt de helft, de provincie en de gemeente betalen ieder een kwart van de kosten. De gemeente neemt indien noodzakelijk formeel een besluit om de weg te onttrekken. Dit proces moet niet alleen zeer zorgvuldig verlopen, maar vooral ook snel. Mijn taak is het om in deze processen de katalysator te zijn.”

Landelijk Verbeterprogramma Overwegen

Is er leven na de NABO’s, vragen we gekscherend. Anne lacht en antwoordt: “Jazeker. Ik blijf actief binnen het Landelijk Verbeterprogramma Overwegen. Want overwegen die nu als veilig betiteld worden, kunnen -en moeten- nog veiliger gemaakt worden, alsmede storings-ongevoeliger. Een overweg is een storingsveroorzaker op het treinnetwerk en direct van invloed op de beschikbaarheid. We pakken als eerste de overwegen aan die op drukke baanvakken liggen of die het meest storingsgevoelig zijn, de classificatie hebben we al gereed.”

Tot besluit zegt Anne: “Ons gezamenlijke einddoel is nul slachtoffers en nul verstoringen, ondanks een veel drukker treinverkeer. In 2040 passen overwegen niet meer binnen onze infrastructuur, dus we gaan dit structureel aanpakken!”

Sluiten of beveiligen NABO’s met hulp van onafhankelijk bemiddelaar

Letty-Demmers
Lees het gehele artikel

Een bijzondere rol is het: Landelijk Bemiddelaar NABO. Letty Demmers, sinds 1 januari 2020 onafhankelijk ombudsfunctionaris bij de politie, viel de eer ten deel deze titel te mogen voeren. Met een carrière als burgemeester, waarnemend burgemeester en korpschef regio Zeeland/hoofdcommissaris bij de politie is het niet verwonderlijk dat juist Letty gevraagd werd voor deze functie. 

Zoals zij zelf toelicht: “Gedurende mijn carrière is mijn interesse in veiligheid steeds gegroeid. Aangezien ik ook al binnen de landelijke politiek zichtbaar was (D66), waren mijn interesses en kwaliteiten bij de overheid reeds bekend. Toch was ik aangenaam verrast toen ik in mei 2018 een telefoontje kreeg van staatssecretaris Stientje van Veldhoven, politiek verantwoordelijk voor onze overwegen. Ik zag mijzelf wel in de rol van Landelijk Bemiddelaar NABO, dus twijfelde ik niet en zei volmondig ‘ja’.”

Niet alle NABO’s over één kam scheren

“De NABO’s worden gesloten of omgebouwd tot beveiligde overweg, daarover zijn door het ministerie, ProRail en de  kamer afspraken gemaakt. Dat lukt gemeenten niet altijd, soms door gebrek aan kennis en/of mankracht of door een gebrek aan lokale prioriteit. Veiligheid staat voorop in alles, echter je kunt nu eenmaal niet alle NABO’s over één kam scheren. Dat moet per gemeente bekeken worden. Met mijn ervaring als gemeentebestuurder ben ik goed in staat om onderzoek te verrichten, te onderhandelen en te adviseren”, aldus Letty. “Sommige gemeenten zijn financieel kwetsbaar en zijn niet in staat om voor de cofinanciering zorg te dragen. Daarom praat ik ook met de provincies. Kijk bijvoorbeeld naar het noorden van Nederland, daar is geld aanwezig voor het stimuleren van werken en wonen, voor de economische ontwikkeling. Het sluiten van NABO’s mag mijns inziens onder die vlag geschaard worden en dus zou er bijvoorbeeld een deel van het beschikbare provinciale budget naar de betreffende gemeente mogen vloeien.”

Zo vroeg mogelijk vooraan in de keten overleg voeren

Op onafhankelijke basis werkt Letty samen met ProRail, om gezamenlijk de doelstellingen te behalen. Overleg over de aanpak moet volgens Letty zo vroeg mogelijk vooraan in de keten plaatsvinden: “Dan kan ik de plannen van de gemeente meenemen in het overleg, dan kunnen we samen bepalen welke infrastructuren er nodig zijn in de toekomst en of een NABO dicht mag of moet blijven, maar dan veiliger. Samen met ProRail kijken we wie er allemaal belanghebbend zijn in de betreffende situatie en vindt er een driehoeksoverleg plaats tussen mij, ProRail en IenW.”

Helpen realiseren in plaats van controleren

“Ondanks dat mijn verleden anders zou doen vermoeden, treed ik echt niet op als politieagent”, zegt Letty met een glimlach. “Integendeel, ik help liever met de realisatie dan dat ik controlerend op zou moet treden. Dat is verre van constructief namelijk. Ik zet liever mijn kennis op landelijk en gemeentelijk bestuursniveau in, om overzicht te creëren, te zorgen voor heldere communicatie en tevreden partijen die goed samenwerken. Mocht dat nogal vrijblijvend klinken, dat is het zeker niet! Afspraak is afspraak namelijk.”