Tagarchief: Lapinus

Rockflow infiltratiebuffer van Lapinus (onderdeel ROCKWOOL Group) toegepast bij klimaatadaptieve gebiedsontwikkeling in centrum van Horst aan de Maas

lapinus-gasthoes-horst_1_1mb-kopieren
Lees het gehele artikel

Het project biedt ruimte voor testlocatie om capillaire werking van de steenwol van ondergronds Rockflow-watermanagementsysteem te onderzoeken

Het gebied rondom het culturele centrum ‘t Gasthoês in Horst aan de Maas, dat wordt gerenoveerd, wordt herontwikkeld tot een groen gebied. Dit versteende gebied kampt met actuele problematiek van forse regenbuien, extreme droogte en hittestress. In dit gebied wordt de Rockflow infiltratiebuffer van Lapinus (onderdeel van de ROCKWOOL Group) toegepast. De 100%-recyclebare infiltratiebuffer zorgt ervoor dat na een stevige regenbui de wateroverlast op verharde oppervlaktes rondom ‘t Gasthoês wordt verminderd. Het slimme watermanagement-systeem buffert hemelwater en infiltreert het in de bodem waardoor het grondwaterpeil op niveau blijft. De klimaatatlas geeft aan dat de temperatuur op bepaalde locaties in Horst aan de Maas hoger is dan elders. Bij fikse regenbuien kan het hemelwater onvoldoende door de rioleringen worden afgevoerd. De gemeente Horst aan de Maas heeft daarom bepaald om binnen de herinrichting van het gebied rondom ‘t Gasthoês, klimaatadaptieve maatregelen te treffen zodat een vergroend gebied ontstaat dat wateroverlast tegengaat, minder snel opwarmt, verdroging tegengaat en het grondwaterpeil op niveau houdt.

Groen gebied

‘t Gasthoês is in bezit geweest van Woningcorporatie Wonen Limburg en is inmiddels eigendom van de gemeente Horst aan de Maas. Marleen van Ulft is senior gebiedsontwikkelaar bij Wonen Limburg. Haar taken zijn onder meer om wijken en buurten leefbaar te houden en mensen een prettige woonplek te bieden. “Groen in een woongebied is hiervan een belangrijk onderdeel”, geeft ze aan. “Gemeente Horst aan de Maas besteedt steeds vaker aandacht aan klimaatadaptie. De duurzame gebiedstransformatie, genaamd Hof te Berkel, rondom ‘t Gasthoês is hiervan een mooi voorbeeld.” Wonen Limburg heeft in samenwerking met Gemeente Horst aan de Maas dit project opgestart om hun bestaande panden met de infra eromheen te kunnen verduurzamen en te vergroenen. “Voor het bestrijden van wateroverlast bij piekbuien stelt de gemeente eisen aan leefklimaat, ruimtelijke ordening, duurzaamheid, onderhoud en uiteraard aan de kosten hiervan”, zegt Van Ulft. De hoofddoelstelling van de gemeente is om het gebied rondom ‘t Gasthoês te transformeren tot een open en groen gebied, dat direct in verbinding staat met het centrum van de stad. De bestaande parkeerplaats is hiervoor compleet opnieuw ingericht. Van Ulft vertelt dat Wonen Limburg samen met een groot aantal partijen betrokken is bij de uitwerking van de inrichtingsplannen van de openbare infra, zoals de bewoners, ondernemers en bouwpartijen. “Door deze manier van samenwerken kunnen bewuste keuzes gemaakt worden voor het verduurzamen van de klimaatbestendige, stedelijke omgeving”, zegt Van Ulft. Het project zal dit najaar worden opgeleverd.

Bouwteam

Wim Ramakers is projectleider bij het infrabedrijf BLM Wegenbouw in Wessem. “We voeren dit project in een bouwteamsetting uit”, zegt Ramakers. Het bouwteam bestaat uit de gemeente als opdrachtgever, hoofdaannemer BLM Wegenbouw en bureau Kragten, die de gemeente heeft ondersteund bij het voorlopig ontwerp van de herontwikkeling van het Gasthoêsgebied, waarin het slimme watermanagementsysteem van Lapinus als totaaloplossing is toegepast. Lapinus nam regelmatig deel aan dit bouwteam om mee te denken over een totaaloplossing “Het gebied krijgt een diverse en duurzame kwaliteit voor het verbeteren van het milieu en het leefklimaat in deze versteende omgeving.” De parkeerplaats die intact blijft, moet bereikbaar blijven. Het regenwater wordt opgevangen en zoveel mogelijk in de bodem geïnfiltreerd. “Alle straatkolken in het verharde oppervlak zijn aangesloten op een apart regenwaterriool, die overgaat in de infiltratiebuffer Rockflow van Lapinus. Bij piekbuien nemen de buffers het regenwater op en geven dat vervolgens vertraagd af aan de bodem. “Dit voorkomt wateroverlast en verdroging van de bodem.” Daarnaast wordt het dakwater van ‘t Gasthoês opgevangen en doorgesluisd naar een permavoidsysteem, waarbij de steenwol zorgt voor het transport van water naar de planten toe. Dit systeem bevat ondergrondse waterbuffers onder de groenvakken, die zorgen voor een capillaire werking, waardoor het waterniveau voor de beplanting op peil blijft. “We testen in dit project of dit beproefde permavoidsysteem nagebootst kan worden door het Rockflowsysteem”, zegt Ramakers.

Klimaatverbetering

Joop Schaghen is adviseur gebiedsontwikkeling en burgerparticipatie bij Kragten in Herten. “Wateroverlast bij flinke regenbuien en sterke opwarming van de stad in de zomer zijn actuele thema’s”, zegt Schaghen. “Gemeentes onderkennen steeds vaker de problemen die verharde oppervlakten veroorzaken in stedelijk gebied.” Dat Nederland op dit moment opnieuw wordt geconfronteerd met een droogteperiode, draagt hier sterk aan bij. “Minder stenen en meer groen in de stad zorgen voor minder wateroverlast en voor meer verkoeling in de zomer.” Schaghen legt uit dat voor het vergroenen van het Gasthoêsgebied het watermanagementsysteem Rockflow in combinatie met de waterabsorberende ZOAK-klinker en het beproefde permavoidsysteem een ideale toepassing is om water op te vangen en in de bodem vast te houden. “De infiltratiebuffer is een praktische en duurzame oplossing voor de actuele waterhuishoudingsproblematiek waarmee gemeentes steeds vaker te maken krijgen. Het heeft een hoge waterdoorlatendheid en hoge opnamesnelheid en het kan 95% van zijn eigen volume in water absorberen”, legt Schaghen uit. “Door dit permavoidsysteem ontstaat een optimale groeiconditie voor planten en bomen, die uiteindelijk sterk bijdraagt aan de klimaatverbetering in het gebied”, zegt Schaghen.

Ralf Vaessen is directeur van hoveniersbedrijf Herman Vaessen in Maasbree. Hij is bij het project Gasthoês betrokken als specialist op het gebied van innovatief vergroenen van verharde oppervlaktes in stedelijke gebieden. “Het is de bedoeling dat dit gebied zo’n 400 kubieke meter water moet kunnen bufferen en infiltreren in de bodem.” Vaessen legt uit dat het samenwerken in bouwteamverband met de betrokken uitvoerende partijen de drijvende kracht is achter dit project. “Tijdens het voortraject hebben deze partijen uitvoerig hun deskundige kennis en ervaring kunnen delen en inzetten.” Vaessen heeft de groenvoorziening aangelegd die met sensoren en vochtmonitoring het watergehalte bijhoudt en regelt. In het gebied rondom ‘t Gasthoês zijn verschillende parkeerplaatsen opnieuw bestraat met de zoak-klinkers (zeer-open-afval-keramiek) van TileSystems. Deze zoak-klinkers zijn gemaakt uit productafval van de keramische tegels en kunnen snel regenwater absorberen. “Interessant aan deze tegels is dat ze niet alleen snel het water opnemen, bufferen en laten infiltreren en het water laten afvloeien naar de ondergrondse Rockflowinfiltratiebuffer, maar ook water laten verdampen na een hevige zomerse regenbui. Tijdens hete zomerdagen heeft dit een verkoelend effect”, zegt Vaessen.

Proefbakken

Linda de Vries, business developer bij Lapinus, houdt zich bezig met het toepassen van steenwol in watermanagementsystemen met de focus op urban green en klimaatadaptatie in stedelijk gebied, waarbij gebruik wordt gemaakt van circulaire materialen. De Vries geeft aan dat het project Gasthoês redelijk uniek verloopt, omdat een innovatief bouwteam hiermee aan de slag is gegaan. “Bijzonder interessant om hiervan deel uit te maken en om mee te maken dat we gezamenlijk al die wensen van de opdrachtgever kunnen waarmaken”, stelt ze vast. “Kennis wordt gedeeld om samen een ontwerp te maken voor de groene ruimte van dit gebied, waarin water wordt vastgehouden en hergebruikt.” Deze vorm van samenwerking is vrij uniek bij dit soort infraprojecten. De Vries denkt dat in de toekomst bij dit type projecten vaker door uitvoerende partijen samengewerkt zal worden om de juiste oplossingen te vinden voor problemen rondom verdroging en waterhuishouding in de openbare ruimte. Ze vertelt dat bij dit project Gasthoês plantvakken met een substraat gemengd met losse steenwol en capillaire steenwol elementen zijn aangelegd om te testen hoe water vlak onder het oppervlak vastgehouden kan worden. In tegenstelling om overtollig water zo snel mogelijk te infiltreren, wordt hier water van kleine buien vast gehouden om droogte tegen te gaan. Dit substraat heeft een sterke wateropzuigkracht en deze capillaire werking zorgt ervoor dat het water naar de oppervlakte wordt getrokken vanuit een buffer, waardoor de bodem vochtig blijft zodat de planten niet uitdrogen. “Water wordt vastgehouden om droogteperiodes te kunnen overbruggen. Dit project biedt ons een supermooie kans, vooral nu in deze droogteperiode om deze testen uit te kunnen voeren”, zegt De Vries.

Goed advies essentieel bij afkoppelen hemelwaterafvoer

gww-3-stepping-stone-roermond-inbouwdiepte-kopieren
Lees het gehele artikel

John Evers: “Rockflow kan altijd”

Met het toenemen van frequentie en volume van extreme regenbuien stimuleren gemeenten het afkoppelen van hemelwaterafvoer van het gemengde rioolstelsel. Daarmee willen ze voorkomen dat de capaciteit van het bestaande rioolstelsel moet worden vergroot. Bovendien hoeft het van zichzelf al schone regenwater dan niet meer te worden gereinigd. Een mooie, kosteneffectieve oplossing. Maar het is zowel voor gemeenten als voor bewoners verstandig deskundig advies in te winnen alvorens de zaag in de regenpijp te zetten.

LET OP DE ONTLUCHTING

John Evers, senior consultant bij ingenieursbureau Kragten uit Herten (L), is een autoriteit op het gebied van riooltechniek en het oplossen van problemen met water- en stankoverlast. Vooral dat laatste is iets wat hij met grote regelmaat tegenkomt als bij een pand de hemelwaterafvoer onoordeelkundig wordt afgekoppeld. “Mensen realiseren zich niet dat hun regenpijpen bij een gemengd gerioleerde woning ontluchtingskanalen voor het buitenriool vormen. Als je de regenpijpen afkoppelt, houd je alleen de ontspanningsleiding in huis over voor die ontluchting. Om goed te werken moet die ontspanningsleiding door het dak zijn gevoerd en van begin tot eind dezelfde diameter hebben. Is dat niet het geval, dan kun je wachten op stankoverlast.” Neem altijd een deskundige in de arm, is dan ook de belangrijkste raad die Evers particulieren en bedrijven op het hart zou willen drukken wanneer ze overwegen de hemelwaterafvoer van hun woning of bedrijfspand af te koppelen.

gww-2-project-maasbracht-kopieren

Voorbeeld van een gescheiden stelsel in Maasbracht (Limburg). Rockflow ligt naast het vuilwaterriool en infiltreert regenwater zonder te hoeven transporteren.

 

BEPERKINGEN

Bij nieuwbouw wordt in de ontwerpfase al rekening gehouden met gescheiden afvoer van vuilwater en regenwater. Bij bestaande bouw, nog altijd zo’n 75% van het woningbestand, moeten oplossingen gezocht worden die bij de situatie passen. Evers: “De beperkingen die je bij afkoppelen tegenkomt hebben over het algemeen te maken met ruimtegebrek, een beperkte doorlatendheid van de grond of een hoge grondwaterstand.”

VEILIGE BUFFER

“Technisch gezien is afkoppelen in combinatie met infiltreren een prima maatregel. De denkfout die mensen maken is dat ze ervan uitgaan dat afkoppelen hetzelfde is als gewapend zijn tegen zware buien, maar dat is niet het geval. Infiltratie is per definitie een trage afvoer van water, terwijl die zware buien heel snel komen, waardoor je het water niet snel genoeg geïnfiltreerd krijgt. Je zult dus bergingen en buffers moeten maken om dat water tijdelijk op te slaan.”

gww-1-afkoppeltegel-project-maasbracht-kopieren

Afkoppel tegel bij een project in Maasbracht (Limburg).

 

DE BESTE OPLOSSING

Wat is dan de beste oplossing om het water te bufferen en te infiltreren? Evers: “In principe kan elke oplossing voldoen, maar al naar gelang de omstandigheden heb je voorkeur voor een bepaald product. Bij een hoge grondwaterstand is Rockflow* ideaal, omdat je het meteen onder de fundering kunt aanbrengen. Dat kun je met kratten niet, want daar heb je een dekking van zeker 80 cm nodig. Lava zou weer wel kunnen, maar dat heeft veel minder opnamecapaciteit dan Rockflow met zijn 95% holle ruimte. Dat veel ingenieursbureaus bij infiltratie nog steeds vooral voor kratten kiezen, heeft denk ik te maken met onbekendheid met dit relatief nieuwe product. Bij ons bureau overwegen we altijd alle opties en daarbij komt Rockflow zeer regelmatig naar voren als de beste oplossing. Niet alleen vanwege de extra capaciteit bij een hoge grondwaterstand, ook het feit dat er geen doek omheen hoeft zoals bij infiltratiekratten is een groot voordeel. Doek kan dichtslibben en is niet te reinigen. Met alle gevolgen van dien voor de infiltratiecapaciteit.” De ‘infiltratiehoek’ is een ander voordeel van Rockflow ten opzichte van kratten. “Als je kratten onder de grond inbouwt, krijg je een infiltratiekegel die zich onder een bepaalde hoek naast die krat uitbreidt. Bij Rockflow constateer je dat het water bijna recht naar beneden gaat langs het Rockflow-bed; er is dus nauwelijks sprake van horizontale spreiding. Dat is vooral een groot voordeel wanneer je de infiltratievoorziening dicht naast de fundering ingraaft. Doe je dat met kratten dan krijg je gegarandeerd vocht in de kruipruimte.” Is er een situatie waarbij u de toepassing van Rockflow zou afraden? “Nee, Rockflow kan altijd en werkt altijd. En er zijn situaties waarin het zelfs de enige optie is. Als er sprake is van een ‘badkuip’, een laag gelegen locatie met leembodem en geen mogelijkheid voor een uitlaat, dan is het toepassen van Rockflow eigenlijk de enige manier om het op te lossen.”   

*Rockflow is een innovatief watermanagementsysteem van steenwol dat de neerslag van extreem zware regenbuien snel en effectief buffert om het daarna gedoseerd te infiltreren in de bodem of af te voeren naar het rioolsysteem

https://www.infrarelatiedagen.nl/

https://www.lapinus.com/rockflow

Regenwater bufferen met steenwol

rockflow-1808220021
Lees het gehele artikel

Het klimaat verandert. Er valt niet alleen meer regen, maar de buien worden ook extremer. Het rioolstelsel kan dat vaak niet in één keer aan, met wateroverlast tot gevolg. Het bufferen van water is een goede manier om de overlast tegen te gaan. Lapinus, onderdeel van de ROCKWOOL group, heeft hier met het product Rockflow een interessante toepassing voor ontwikkeld. Hierbij worden platen van steenwol onder verhard oppervlak geplaatst die zich volzuigen met water bij extreme neerslag.  Als het droger wordt, kan het water geïnfiltreerd worden in de bodem of afgevoerd worden via het riool.

Rockflow is al op diverse plaatsen toegepast, onder meer onder schoolpleinen, parkeerplaatsen en wadi’s. Sinds kort ligt het ook onder een aantal straten in Maasbracht in de gemeente Maasgouw. Rob Driessen, Business Development Engineer bij Lapinus ziet grote mogelijkheden met deze toepassing. “De belasting door het wegverkeer is een speciaal aandachtspunt bij deze toepassing. Rockflow is gemaakt van steen en dus zeer sterk. Het kan zelfs vlak onder het wegoppervlak worden aangelegd. Dat is handig in gebieden waar niet veel ruimte onder de grond aanwezig is, bijvoorbeeld door een hoog grondwaterpeil. Sowieso is Rockflow zuinig met ruimte: het neemt ruim drie keer zoveel water op als hetzelfde volume aan lava- of grindkoffers.”

Lapinus

Rockflow neemt ruim drie keer zoveel water
op als hetzelfde volume aan lava- of grindkoffers. (Beeld: Lapinus)

Lowie Eijkelhardt van de gemeente Maasgouw is ook te spreken over de materiaaleigenschappen. “Behalve de grote opnamecapaciteit viel me ook de snelheid op waarmee water wordt opgenomen.” Jean-Philippe Janssens, die namens Ducot Engineering en Advies de gemeente ondersteunde bij het project, noemt nog een ander voordeel: “Anders dan bij plastic kratten, stroomt het water op hellend terrein niet weg naar het diepst gelegen punt, maar wordt het gelijkmatig opgenomen in de steenwollen platen.”

Lapinus

Rockflow in Maasbracht.

In Maasbracht zijn de platen 80 centimeter onder de weg gelegd, net onder de kabels en leidingen die er al liggen. Daardoor worden de platen minimaal onderbroken door andere elementen. Dat is handig, maar niet noodzakelijk: nieuwe leidingen kunnen moeiteloos door het steenwol worden geschoten. Ook kan het, anders dan bij plastic kratjes, makkelijk afwijkende vormen in het straatpatroon volgen en kan het ter plekke worden bijgesneden. Sterk, zuinig met ruimte en flexibel … je zou haast zeggen “kom maar op met die stortbui!”