Tagarchief: Klimaatverandering

Gemaal Monnickendam beschermt polders tegen klimaatverandering

Bouwput-Gemaal-Monnickendam-Harry-Schuitemaker-5
Lees het gehele artikel

In de Nieuwendam bij Monnickendam wordt in opdracht van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier gebouwd aan een nieuw boezemgemaal. Samen met het in 2017 opgeleverde gemaal bij Schardam beschermt het nieuwe gemaal straks de polders ten noorden van Amsterdam tegen klimaat-verandering. Saillant detail: in 1895 maakte ingenieur August Rups al de eerste schetsen voor een boezemgemaal op vrijwel dezelfde locatie. Na ruim 125 jaar gaat het er dan toch van komen. Polderen op zijn best.

Siem Jan Schenk, hoogheemraad en portefeuillehouder watersystemen bij Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier.

De polders achter de Nieuwendam vormen in feite een badkuip in het landschap. “Via het Schermerboezemsysteem wordt water uit de polders af- en aangevoerd”, zo schetst Maarten Poort, projectleider watersystemen bij het hoogheemraadschap, de situatie ter plaatse. “De Schermerboezem is een stelsel van met elkaar in open verbinding staande waterlopen. Het stelsel reikt van Den Helder tot aan Zaandam waar het water via twee bestaande gemalen wordt afgevoerd. Vóór de komst van de Afsluitdijk bestond er een extra mogelijkheid om bij eb het overtollige water aan de oostkant van het Schermerboezemsysteem via spuisluizen onder vrij verval naar de Zuiderzee af te voeren. Die extra afvoermogelijkheden zijn we met de indijking kwijtgeraakt.”

In 1895 maakte ingenieur August Rups al de eerste schetsen voor een boezemgemaal op vrijwel dezelfde locatie.

Maalstop

Door klimaatverandering krijgen we steeds vaker te maken met extreem weer, zoals zware clusterbuien, hogere temperaturen en perioden van droogte. “Het huidige boezemsysteem is hier niet op berekend”, merkt Poort op. “Bij hevige wateroverlast stijgt het peil in de boezem zodanig dat de kleine poldergemalen uitgeschakeld moeten worden, omdat het stelsel overbelast raakt. Zo’n maalstop wil je uiteraard voorkomen. Om de polders minder kwetsbaar te maken voor klimaatverandering mag de boezem als ontvangend systeem niet de zwakste schakel zijn. Daarom is besloten om een deel van de extra spuicapaciteit die we vroeger hadden, terug te brengen maar dan in de vorm van twee nieuwe gemalen: bij Schardam en Monnickendam. Met in totaal vier boezemgemalen op de Schermerboezem (inclusief gemaal Helsdeur bij Den Helder en het Zaangemaal in Zaandam) is het Schermerboezemgebied verzekerd van afvoer: wat de poldergemalen erop gooien, kunnen de boezemgemalen uitmalen en zelfs nog iets meer dan dat. Mooie bijkomstigheid is dat het recente gemaal bij Schardam en het nieuwe gemaal bij Monnickendam ook bij perioden van grote droogte – met enige aanpassingen – andersom kunnen werken en water aanvoeren vanuit het Markermeer naar de polders.”

Gemaal Monnickendam heeft straks een capaciteit van 1.200 m3 per minuut.

Bijzondere plek

Gemaal Monnickendam wordt gebouwd op een bijzondere plek. “Het mooie is dat niet alleen August Rups, maar zelfs onze verre voorvaderen met hun kennis van watersystemen tot precies dezelfde conclusie kwamen over de locatie, getuige de archeologische vondst van een eeuwenoude keersluis in de Nieuwendam”, zegt Siem Jan Schenk, hoogheemraad en portefeuillehouder watersystemen bij Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. “De situatie anno 2022 is overigens wel even anders. Het boezemgemaal wordt gebouwd onder één van de drukste provinciale wegen van Noord-Holland in een primaire dam. Een ingewikkelde plek met veel complicaties, maar uiteindelijk wel de meest geschikte locatie. Je kunt het maar één keer goed doen. De extra kosten en complicaties zijn tijdelijk, het effect is langdurig.” 

De extra kosten en complicaties zijn tijdelijk, het effect is langdurig.

Waardevolle toevoeging

Gemaal Monnickendam heeft straks een capaciteit van 1.200 m3 per minuut, terwijl het gemaal bij Schardam elke minuut de inhoud van een Olympisch zwembad kan verpompen (2.000 m3). “Beide gemalen zijn onderdeel van een aantal beleidsmatige ontwikkelingen om te anticiperen op watertekort en -overlast”, resumeert Schenk. “De twee gemalen vormen een hele waardevolle toevoeging aan de ‘gereedschapskist’ van de twee andere afvoerpunten op de Schermerboezem.” Schenk spreekt uit ervaring, want hij heeft in het verleden als agrariër in het gebied diverse maalstops meegemaakt. Poort vult aan: “Water dat je via het gemaal in Den Helder op de Waddenzee maalt en in Zaandam op het brakke Noordzeekanaal ben je kwijt. De twee nieuwe boezemgemalen spuien op het Markermeer dat als een soort expansievat fungeert; het water gaat niet verloren maar kun je bij extreme droogte weer terugpompen. En zo beschermen we de polders tegen klimaatverandering.”

De bouw van Gemaal Monnickendam wordt mede mogelijk gemaakt door het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland.    

Pompen vormen het kloppend hart van de Nederlandse watermarkt

groepsfoto-1-kopieren
Lees het gehele artikel

We hoeven maar naar twee belangrijke, actuele zaken te kijken om het belang van pompen in te zien: een veranderende waterhuishouding ten gevolge van klimaatverandering en de toenemende vraag naar schoon drinkwater.  We strijden tegen en leven met water in Nederland, van oudsher. In absolute samenhang daarmee beschikt Flowserve over een uniek historisch erfgoed, namelijk expertise in pomptechnologie. In een gesprek met Bart van der Slik, Manager Verkoop Nederland en Jan van Diesen, Manager Project Management, wordt ons uitgelegd waar de koploperspositie in pomptechnologie vandaan komt.

Flowserve visveilige betonnen slakkenhuis pomp CVPS-F85.

 

Eigenaar van intellectueel eigendom en erfgoed

“Over het algemeen wordt Flowserve geassocieerd met het verpompen van olie en gas. De expertise van de Nederlandse tak van het van origine Amerikaanse Flowserve, ligt daarnaast heel duidelijk in de watermarkt”, opent Van der Slik het gesprek. Daar voegt Van Diesen aan toe: “Stork is destijds in delen opgesplitst en Flowserve heeft in die tijd de pomp divisie van Stork in Hengelo overgenomen. Zo is Flowserve eigenaar geworden van het intellectueel eigendom en erfgoed van de Stork Engineered pomptechnologie. Met deze kennis en kunde zijn we vervolgens onder eigen vlag verder gegaan. Flowserve mag daarom niet verward worden met de merknaam Stork, die nog steeds bestaat.”

Sterk vertegenwoordigd in de watermarkt

Flowserve kent verschillende ‘strike zones’ -lees: markten- waarin het zich met een strategische focus begeeft, water is er daar één van. “Het specialisme in waterverplaatsing en drinkwater, is strategisch gezien een echte Nederlandse aangelegenheid voor Flowserve”, oppert Van der Slik. “Dat neemt niet weg dat we onze lokale expertise op globale schaal inzetten. Daarvoor hebben we zelfs een Global Business Developer in dienst.” Dat Flowserve Nederland wereldwijd opereert, blijkt uit een voorbeeld dat Van Diesen aandraagt: “Het door orkanen geteisterde zuiden van Amerika en het daaruit voortkomende gevaar van overstromingen, heeft de Amerikaanse stad Dallas ertoe gezet om bij ons grote waterverzet pompen aan te kopen. Saillant detail daarbij is dat het hoofdkantoor van Flowserve in Dallas staat : een mooi voorbeeld van de reikwijdte van Flowserve als multinational.”

Het plaatsen van prefab betonnen slakkenhuizen.

 

Wat betekent de strategische visie op lokaal niveau?

Flowserve beschikt over een stringent juridisch profiel, zo vernemen we. Van Diesen zegt daarover: “De UAV-voorwaarden in Nederland matchten echter niet met dit juridisch profiel. Flowserve heeft daarom intensief met klanten gesproken, aan risico evaluatie en benchmarking gedaan en aan de hand daarvan besloten om het globale risicoprofiel te vertalen naar een lokaal profiel, rekening houdend met de specifieke wensen van deze markt.” Van der Slik vult aan: “Onze klanten hadden nog wel eens het idee dat we de laatste jaren een strikte houding hadden aangenomen, maar dankzij de nieuwe risicoscreening kunnen we weer meedoen in de markt. Om de daad bij het woord te kunnen voegen, is ook de organisatie inrichting aangepast. Zo beschikken we nu over een specifieke Water Unit, met onder andere twee sales engineers -Jan Vervoort en Ronald Lammerink- die 100% op water gericht zijn. Met deze organisatie inrichting, met specifiek op de markt gerichte teams voor zowel het klantcontact als de operationele uitvoering, kunnen we de watermarkt weer optimaal bedienen.”

Verschillende entiteiten onder één dak

De doorvertaling van de strategie van Flowserve naar lokaal niveau vindt op een slimme manier plaats. In Etten-Leur is de Flowserve Campus gevestigd: “Daar vind je verschillende entiteiten onder één dak: de Seal Manufacturing Hub, het Seal Quick Response Center, het Pump Parts Manufacturing Center en het Pump Quick Response Center (QRC). Het is een aftermarket operatie. Het Pump QRC is gespecialiseerd in het upgraden en repareren van bestaande pompen. Bedenk daarbij dat Nederland vol staat met pompen die ooit door Stork geleverd zijn en je begrijpt het belang van deze unit”, aldus Van Diesen.

Daarnaast vinden we binnen de Flowserve Campus de International  Field Service groep, gespecialiseerd in installatie en onderhoud. “Ook de Central Engineering groep werkt vanuit onze Campus, en bedient de diverse entiteiten. Zij zijn leidend in product engineering en ontwikkeling en doen dit voor Flowserve wereldwijd. Zelfs de installatie in het buitenland wordt door onze eigen teams gedaan”, schetst Van Diesen. “Tel daarbij het feit op dat we over een eigen testcentrum beschikken waar we tot 18 Megawatt kunnen testen en we met 150 kV direct op het elektriciteitsnet zijn aangesloten. We testen daar tevens voor derde partijen. Tenslotte is ook in Hulst nog een Pump Quick Response Center van Flowserve gestationeerd, voor snelle en doeltreffende reparaties. Hulst is onder andere ingericht voor de drinkwatermarkt.”

Doorsnede spui en pompcomplex Den Oever, bron: Levvel – Project Afsluitdijk.

 

Visveiligheid gewaarborgd

Van der Slik: “Flowserve staat bekend om zijn visveilige pompoplossingen. Daar is dan ook uitvoerig mee getest. We hebben hier veel onderzoek naar gedaan, onze experts hebben zelfs meegeholpen om hiervoor een NEN-norm te ontwikkelen voor de watermarkt.” Duurzaamheid stopt daar echter niet voor Flowserve. “Een mooi voorbeeld van één van onze markt onderscheidende toepassingen zijn onze speciale lagers, zonder vetsmering. Emissievrij dus, door minder afgifte van schadelijke stoffen aan het water”, zegt Van Diesen tot besluit.    


Flowserve B.V.

Parallelweg 6, 4878 AH Etten-Leur

T +31 76 502 8100
+31 76 502 8200

E RLammerink@flowserve.com

JVervoort@flowserve.com

www.flowserve.com

ACO introduceert Duurzaam Stedelijk Afwatering Systeem op InfraRelatieDagen Hardenberg

aco-duurzaam-stedelijk-afwatering-systeem-concept-medium-kopieren
Lees het gehele artikel

Klimaatverandering vraagt om duurzaam watermanagement

Nieuwe oplossingen voor een klimaatbestendig Nederland

Door de klimaatverandering krijgen we in Nederland steeds meer te maken met piekbuien en langere periodes van droogte. Door de hieruit voortvloeiende wateroverlast en watertekorten wordt het belang van goede lijnafwateringssystemen, infiltratiesystemen en infiltratiegoten steeds groter. Want daarmee kunnen we ons land waterbestendig maken, zorgen we voor verkoeling op warme dagen en kunnen we planten water geven zonder kostbaar drinkwater te verspillen. Vanuit die gedachte heeft ACO een nieuw concept en een aantal (ver)nieuwe producten ontwikkeld.

Duurzaam Stedelijke Afwatering Systeem concept

Omdat verdroging van het groen in stedelijk gebied een even groot thema is als waterberging, heeft ACO het concept Duurzame Stedelijke Afwatering Systeem (D-SAS) ontwikkeld. Dit concept combineert afwatering, berging en de teruggave van hemelwater aan de nabije groene omgeving.

Om D-SAS mogelijk te maken heeft ACO diverse oplossingen die bomen en struiken groen houden én het riool ontlasten tijdens hevige neerslag. Naast een complete range van infiltratiekratten in verschillende hoogtes, die in combinatie met de ACO RainBloxx een hybridesysteem vormen, heeft ACO recent ook de Infiltratiegoot ontwikkeld.

Infiltratiegoot

In binnenstedelijk gebied kan regenwater door bebouwing en verharding niet altijd worden afgevoerd naar wadi’s. Bovendien vragen de aanwezige kabels, leidingen en hoge grondwaterstanden om ondiepe infiltratieoplossingen.

De innovatieve gepatenteerde Infiltratiegoot van ACO vangt hemelwater op, reinigt het en infiltreert het hoog aan de oppervlak in de directe omgeving. Hierdoor wordt uitdroging van de bodem voorkomen en de riolering ontlast. De geringe inbouwdiepte heeft als bijkomend voordeel dat de aanlegkosten beperkt zijn. Dankzij de vriendelijke en ondiepe inbouwmethode is nu elk binnenstedelijk gebied klimaatbestendiger te maken.

CO2 vriendelijk infiltratie- en bergingssyteem

Het opvangen van grote hoeveelheden water kan met de unieke en gepatenteerde ACO Stormbrixx. Dit is een CO2 vriendelijk infiltratie- en bergingssyteem voor toepassingen in binnenstedelijk gebied en gebieden voor zwaar verkeer. Het beproefde systeem van stapelbare kunststof elementen kan grote volumes water bufferen en infiltreren. Kenmerkende voordelen van de lichtgewicht en stapelbare Stormbrixx zijn de minimale transportkosten en de beduidend minder handelingen op de bouwplaats.

Nog meer noviteiten

ACO toont tijdens de InfraRelatieDagen in Hardenberg ook een nieuwe duurzame lijnafwatering voor gebieden met zware en intensieve verkeersbelastingen. Tevens komen ze met een nieuwe duurzame KerbDrain®, een trottoirband en afwateringssysteem in één, die zorgt voor een snelle afwatering van bijvoorbeeld rotondes en bushaltes.

Heb je een vraag over het opvangen, reinigen, vasthouden en afvoeren van water? Kom dan naar de ACO inspiratiestand (nummer 407) tijdens de InfraRelatieDagen in Hardenberg. ACO is de gratis kennispartner voor ontwerpers, aannemers, installateurs en opdrachtgevers. #askACO

Column | Liesbeth Schippers

liesbeth-2_foto_pieter-rim-de-kroon
Lees het gehele artikel

Aan de bak

Alaska, zeekajakken aan de voet van de Columbia Glacier. Als er één plek op aarde is waar de klimaatverandering zich opdringt is het wel hier. Terugtrekkende gletsjers, veel te grote brokken gletsjerijs drijven in zee. Om je heen het krakende geluid van smeltend ijs. 

De opgaaf om de opwarming van de aarde te beperken tot 1.5 ℃ is onvoorstelbaar groot. We moeten allemaal aan de bak, eerder gisteren dan vandaag. De overheid, de huishoudens, en ook u, de bouwers van ons land. Want er komt veel op u af. Wist u bijvoorbeeld al dat streven van het rijk is om een bijna energie neutrale gebouwde omgeving (BENG) te hebben in 2050? En dat betekent niet dat u er voorlopig nog geen last van heeft. Op 2 november 2018 is het Bouwbesluit gewijzigd, waarmee een zogenoemde label C-verplichting in het leven is geroepen voor kantoren. Kantoren die dat label op 1 januari 2023 niet hebben mogen, behoudens enkele uitzonderingen, niet worden gebruikt. Mocht u op het punt staan groot onderhoud te plegen aan uw kantoor dan kunt u hier maar beter op anticiperen. Van plan een nieuw kantoor te bouwen? Dan moet dat vanaf uiterlijk 31 december 2020 “BENG” zijn. Zonnecellen op het dak, aansluiting op warmte- en koudeopslag (WKO), geothermie, windenergie (eigen windmolens of inkoop van een lokaal windpark), aquathermie, isolatie en natuurlijk gewoon het energiegebruik terugschroeven, allemaal oplossingen (al dan niet in combinatie) om uw kantoor energieneutraal te maken.

Maakt u veel gebruik van vrachtvervoer, dan is het verstandig ook dat te minimaliseren. Op 9 november 2018 heeft de minister van Infrastructuur en Waterstaat het beleidskader “Vrachtwagenheffing” gepubliceerd. Het is de bedoeling dat het principe “De gebruiker betaalt” gaat gelden. Hoe meer men met vrachtwagens de weg gebruikt, hoe meer men betaalt. Er moet nog een wet voor komen. Naar verwachting zal de heffing voor het eerst in 2023 kunnen plaatsvinden. Maar ook hier geldt, het kan geen kwaad te anticiperen. Hoe kunt u nu al efficiënter met uw vrachtvervoer omgaan, zodat u straks niet voor onnodige extra kosten komt te staan? Meer vervoer over water wellicht, maar dan wel met gebruik van walstroom. Of per spoor, de Betuweroute ligt er niet voor niks. Gisteren werd ik op straat voorbijgereden door een bus. Ik dacht ik hoor niks en, belangrijker nog, ik ruik niks. Niet die vieze dieselwalm die we van bussen gewend zijn. Een elektrische bus, een verademing, letterlijk en figuurlijk.

Duurzaam bouwen, het gaat niet alleen om wat u bouwt, maar ook wijze waarop. Door elektriciteit (of waterstof) aangedreven graafmachines, ze zijn er vast al, maar ik zie ze niet. Ik snap dat je de wegwerkzaamheden niet telkens stil kunt zetten om de asfalteermachine aan een laadpaal te zetten, maar er moeten slimme technologieën te ontwikkelen zijn. Innovatie is absoluut essentieel. En daarvoor zijn wij afhankelijk van u, de bedrijven, in samenwerking met kennisinstituten en universiteiten. We staan met z’n allen nu eenmaal voor een gigataak. Elke innovatie, hoe klein ook, is welkom. 

Liesbeth Schippers
Advocaat-partner bij Pels Rijcken