Tagarchief: bodemdaling

Fugro onderzoekt bodemdaling bij Emmen

Bodemdaling-Emmen-kopiëren
Lees het gehele artikel

De gemeente Emmen, de provincie Drenthe en waterschap Vechtstromen hebben Fugro eind 2019 opdracht gegeven onderzoek te doen naar de oorzaken van bodemdaling en de mogelijke relatie daarvan met schade aan woningen bij Nieuw-Amsterdam en omgeving. Eind 2019 ontving de gemeente Emmen tientallen meldingen over bodemdaling en schade aan huizen, schuren en bestrating bij Nieuw-Amsterdam en Erica. Er was grote ongerustheid bij bewoners over de staat van hun woningen en ook de veiligheid van bijvoorbeeld gasleidingen. Na een aanbesteding heeft Geo-data specialist Fugro grondonderzoek verricht.

Fugro heeft veel relevante informatie verzameld: historische kanaalpeilen, grondwaterstanden, funderingswijzen van gebouwen, bodemopbouw en gegevens van het TNO DINO-Loket en de InSar satelliet. Verder is de ontstaansgeschiedenis van het gebied – een voormalige veenkolonie – bestudeerd en zijn bij 10 woningen handboringen en sonderingen uitgevoerd. Ook zijn peilbuizen geplaatst om grondwaterstanden te monitoren en is gekeken naar mogelijke effecten van olie- en gaswinning en trillingen van voertuigen.

Lomulder: ‘We hebben drie bodemtypen vastgesteld met elk een andere zettingsgevoeligheid, waardoor verschillende bodemdalingen te zien zijn. Hierbij speelt de aan- of afwezigheid van veenlagen aan het maaiveld en diepere veen- en kleilagen een grote rol. Dit verklaart de variatie in schade. De schade ontstaat door bodemdaling als gevolg van de bodemopbouw en grondwaterdaling. Deze bodemdaling ontstaat op natuurlijke wijze doordat de bovenste veenlaag oxideert – zeg maar: verdampt – in droge perioden. Ook lokale grondwateronttrekkingen kunnen een rol spelen bij de inklinking van diepere veenlagen. Dit wordt door het waterschap nog verder onderzocht.’

De oxidatie van de bovenste veenlaag heeft vooral invloed op schade aan tuinen, wegverhardingen en aanbouwen of schuren. De woningen zijn op diepere lagen gefundeerd en schade daaraan ontstaat, afhankelijk van de funderingsmethode, vooral door inklinking van diepere veen- en kleilagen door daling van de grondwaterstand of stijghoogte. De schade verergert indien woningen op verschillende wijzen zijn gefundeerd en/of verzwaard (bijv. door een dakkapel). Olie- en gaswinning, aardbevingen en waterpeilbeheer konden de grote verschillen in bodemdaling niet verklaren. Het waterpeilbeheer van het oppervlaktewater heeft geen rol gespeeld bij de bodemdaling. Trillingen van voertuigen zijn op zich geen oorzaak van schade, maar kunnen wel het laatste zetje geven bij woningen en funderingen die al onder druk staan door veenoxidatie of inklinking van diepere veenlagen.

Fugro adviseert bewoners een constructeur te raadplegen en grondonderzoek te laten uitvoeren bij nieuwbouw- of verbouwingsplannen. De conclusies van dit onderzoek zijn ook van groot belang voor andere veenkoloniën, omdat de in Nieuw-Amsterdam aangetroffen bodemopbouw op veel meer locaties voorkomt.

Robin Lomulder, senior consultant bij Fugro: ‘Als dé Geo-data specialist beschikken wij over alle essentiële disciplines om een compleet beeld te krijgen en een goede analyse te maken. Door deze unieke combinatie van specialismen gaan wij efficiënt te werk en kunnen we putten uit de uitgebreide ervaring en knowhow binnen onze organisatie.’

Bufferblocks gaan strijd aan met wateroverlast en bodemdaling in Capelle

bufferblock_pilot-waterstraat-kopieren
Lees het gehele artikel

In Capelle aan den IJssel gaan vanaf volgende week de eerste Bufferblocks de grond in. Het concept speelt in op het veranderende klimaat met meer hevige regenval en langere perioden van droogte. De gemeente ziet in het product ook belangrijk wapen tegen bodemdaling en heeft met Bufferblocks een wereldwijde primeur.

“Wij zijn een gemeente met een slappe bodem”, doelt projectleider Dirk van den Heuvel op de veengrond in Capelle. “Daarom zochten we een licht ophogingsmateriaal met een waterbergend vermogen”. Dit in het kader van de grootschalige aanpak van de Arica in Capelle, waar naast de ophoging van de straat ook de waterhuishouding wordt aangepakt.

Hierbij viel de keuze op Bufferblocks, die net als infiltratiekratten in de ondergrond water bufferen, 266 tot 532 liter per vierkante meter om precies te zijn. Volgens Dorian Hill, medeoprichter van Bufferblock BV, gaat verdere vergelijking niet op: “Naast het grote waterbergend vermogen, zijn de blokken bestand tegen de zwaarste verkeersklasse. Bufferblocks plaats je dus ook onder een drukke rijbaan, waardoor je de stoep kan gebruiken voor huisaansluitingen. Het concept is bovendien volledig modulair waardoor je erg flexibel bent in je ontwerp. Dat maakte de samenwerking met bijvoorbeeld netbeheerders heel prettig.”

Ideaal voor hoge grondwaterstanden

Een ander groot voordeel is dat Bufferblocks vlak onder de straat geplaatst kunnen worden. Dit maakt de constructie bijzonder geschikt voor plekken met hoge grondwaterstanden, precies wat Van den Heuvel over de streep trok. “Langs de Hollandse IJssel staat het grondwater hoog, dus we hadden geen zin om diep te graven. Ook raak je hiermee je bufferende werking kwijt”, zo legt hij uit. Het is mogelijk om doorlatende verharding te gebruiken, maar met oog op onderhoud is besloten om reguliere kolken toe te passen.

Inspiratie op proeftuin de WaterStraat

Vanuit een Europees programma, STAR2Cs (gericht op klimaatbestendigheid), kreeg de gemeente budget om een aantal klimaatadaptieve maatregelen te nemen. Inspiratie deed de projectleider op samen met zijn collega’s bij de WaterStraat, een proeftuin in Delft waar verschillende klimaatadaptieve concepten getest en doorontwikkeld worden. Bufferblocks leveren een win-winsituatie op voor de wijk in Capelle, waar door hoge grondwaterstand andere concepten afvielen. “Met het oog op toenemende piekbuien en langere perioden van droogte wil je water kunnen vasthouden en niet direct afvoeren. Ook is het mooi meegenomen dat je verdroging van veen en dus bodemdaling tegengaat.”

Duurzaam en eenvoudig in onderhoud

Naast dat beton veel duurzamer is dan plastic in de grond, gaat het materiaal ook veel langer mee “Beton is zeer robuust materiaal en heeft een levensduur van minimaal 50 jaar, dat houdt in dat je straat maar eens in de vijftig jaar open hoeft”, zo legt Dorian Hill uit. “Ook kun je eenvoudig met robots die voor riolering worden gebruikt inspecties doen, waarna je eventueel vervuilde delen kan schoonspuiten.”

Het vraagt wel lef om de eerste te zijn, vindt verantwoordelijk wethouder Marc Wilson. “Het is mooi om een wereldprimeur te hebben en trendsetter te zijn. Amsterdam, Den Haag en Rotterdam willen allemaal komen kijken naar wat we hier aan het doen zijn.”

Bodemdaling ernstig probleem in laagveengebieden

bunnikgroep-16oct2018-042
Lees het gehele artikel

De Nederlandse laagveengebieden kampen al jaren met hevige wateroverlast als gevolg van bodemdaling. Na een flinke regenbui overstromen de straten en lopen de huizen vol met water. Als specialist in het slappe bodemgebied, levert Bunnik Groep een belangrijke bijdrage aan het klimaatbestendig maken van wijken en dorpen in het laagveengebied. We nemen met Luuk Tamminga een kijkje bij een ‘slappe bodem’-herstelproject in Kockengen en in De Kanis.

Klimaatadaptatie is volgens Tamminga een hot issue in de Nederlandse laagveengebieden. “De combinatie van een toenemende intensiteit van buien en een daling van de bodem, maakt dat straten in deze gebieden steeds vaker onderwater komen te staan met alle gevolgen van dien. Het is een serieus probleem. De gemeenten in dit gebied hebben zich verenigd in het Platform Slappe Bodem om de bodemdaling te lijf te gaan. In de voormalige gemeente Reeuwijk waren we al ‘huisaannemer’ voor de herindeling naar Bodegraven – Reeuwijk, als het gaat om slappe bodemherstel. Reeuwijk hoort bij de top tien op het gebied van slappe bodems, de bodem is hier echt heel slecht.”

Als specialist in het slappe bodemgebied, levert Bunnik Groep een belangrijke bijdrage aan het klimaatbestendig maken van wijken en dorpen in het laagveengebied.

Unieke kenmerken

Bunnik Groep is zelf gevestigd in het Groene Hart, midden in het slappe bodemgebied. “Al sinds onze oprichting, ruim vijftig jaar geleden, focussen we ons op het beheer van de openbare ruimte”, vervolgt Tamminga. “We zijn actief in vier disciplines, waarbij we merken dat er vanuit de markt steeds meer aandacht komt voor duurzaam slappe bodemherstel. Elk dorp, elke wijk, elke straat heeft zo zijn unieke kenmerken en vraagt om een individuele aanpak. Zo verschilt onze aanpak in Kockengen bijvoorbeeld volledig met die in De Kanis, een dorpskern van de gemeente Woerden.” Kockengen, een eveneens nabijgelegen kern, maar dan van de gemeente Stichtse Vecht, wordt in tien jaar tijd volledig klimaatbestendig gemaakt. Het project loopt sinds 2014 en wordt gefaseerd (tien fasen) aangepakt. Van de vijf reeds gegunde fasen, heeft Bunnik Groep er vier in opdracht gekregen. Eén van deze fases had betrekking op 125 woningen met een aanneemsom van 3 miljoen euro. Ter vergelijk: het project in De Kanis raakt ook 125 woningen, maar heeft een aanneemsom van meer dan 10 miljoen euro.

Duurzame methodieken

De Kanis heeft te maken met hevige verzakkingen door de slappe veenbodem. Tamminga: “De openbare ruimte is op sommige plekken meer dan 60 centimeter verzakt. We hanteren hier een unieke methodiek waarbij onder de straten een zettingsvrije, onderheide betonconstructie wordt gerealiseerd. Hierop brengen we een zandbed aan ten behoeve van de nutsvoorzieningen waarop de openbare ruimte wordt aangelegd. Deze constructie kent misschien een hoge aanvangsinvestering, maar garandeert wel een levensduur van honderd jaar. In Kockengen vervangen we eveneens de bestaande fundering, waaronder het teerhoudende asfalt, in dit geval door lichtgewicht funderingsmateriaal. Daarop komen vervolgens de nutsvoorzieningen te liggen en wordt de bestrating teruggebracht. Daarnaast verzorgen we de ophoging van het openbaar groen en de ophoging van de tuinen van bewoners.”

Bunnik Groep heeft alle kennis en expertise in huis om bodemherstelprojecten in laagveengebieden volledig in eigen huis van A tot Z aan te pakken. “Regelmatig worden we gevraagd om de werkzaamheden in bouwteam uit te voeren. Maar we zien ook dat deze opdrachten steeds meer in een UAV-gc contractvorm worden gegoten. Als specialist in het slappe bodemgebied zijn we daar als geen ander op toegerust”, besluit Tamminga.