virtueel simuleren
03:13
14-11-2016

Virtueel testen in tunnelbouw hot item

Virtual reality. Augmented reality. Innovatie. Praktische toepassingen. Het zijn de kernwoorden die helemaal passen bij de realiteit van vandaag de dag. Ook in de bouw. Of misschien juist wel in de bouw, omdat de nieuwe ontwikkelingen enorm helpen bij het beoordelen van verschillende scenario’s nog voordat er maar een schop in de grond is gegaan.

“Als je praat over tunnels dan geldt dat dit vaak complexe projecten zijn, waarbij er hoge eisen worden gesteld aan veiligheid en betrouwbaarheid. Dat geldt overigens ook voor sluizen, bruggen en waterkeringen. In al deze werken zitten immers veel verschillende technische installaties, die allemaal met elkaar moeten samenwerken. Als een installatie niet functioneert, dan kan dit mensenlevens in gevaar brengen,” vertelt Hans de Man, algemeen directeur van Soltegro, een softwarebedrijf dat zich van ontwerp tot realisatie specialiseert in engineering en automatisering.

Tunnel 2.0
“In de dagelijkse praktijk blijkt dat we vaak veel tijd kwijt zijn met discussiëren over het gedrag van mensen in een noodsituatie en hoe geautomatiseerde systemen kunnen ondersteunen bij de zelfredzaamheid. Een voorbeeld: stel je voor dat er brand uitbreekt in een tunnel. Wat doen mensen dan? Rijden ze door? Of verlaten ze hun auto’s? En als ze dat inderdaad doen, naar welke uitgang lopen mensen dan? Dat zijn behoorlijk lastige casussen, omdat je je nooit helemaal voor kan stellen hoe men in praktijk reageert bij een noodsituatie. En dat is bijna altijd anders dan je vooraf had bedacht.

Ons doel is om in alle mogelijk denkbare situaties een veilige tunnel (of ander object) op te leveren, waarbij menselijk letsel zoveel mogelijk wordt voorkomen. Door alle mogelijkheden die er tegenwoordig zijn op het gebied van virtual reality, kunnen we heel gemakkelijk een echte noodsituatie nabootsen. In het verleden werden meetings georganiseerd, waarin met de betrokken partijen, alle denkbare situaties werden doorgenomen. Dit waren hele intensieve sessies waar veel papier en toelichting aan te pas kwamen om alle situaties goed te kunnen bespreken. Met een virtual reality bril hebben we in een virtuele wereld mensen dezelfde situaties – bijvoorbeeld als er brand uitbreekt in een tunnel – laten ervaren. En dan blijkt direct hoe waardevol ervaringen als deze zijn. Zo bleek al snel dat onverlichte pijlen die de vluchtrichting aangeven niet zouden gaan helpen, omdat het niet direct voor iedereen duidelijk was in welke richting er moest worden gevlucht. Het is iets heel simpels, maar wel hartstikke essentieel voor de veiligheid van de personen die willen vluchten. Nu we dit weten, is het een kwestie van goed toepassen in de praktijk. Ander groot voordeel van deze manier van werken is de verschillende manieren waarop deelnemers met een virtual reality bril kijken naar de situatie in de tunnel. Zo kun je je voorstellen dat een brandweerman op heel andere dingen let dan de automobilist die in paniek een uitgang zoekt. En dat geldt ook weer voor bijvoorbeeld de verkeersleider die vanuit zijn control room observeert,” vertelt Franc Fouchier, manager Systems Engineering & Innovation.

virtueel-simuleren

Wachttijd verzachten
“Door het bij elkaar brengen van alle partijen ontstaan er veel bruikbare inzichten. Inzichten die leiden tot innovatieve oplossingen van problemen die we anders pas in de praktijk waren tegengekomen. Een voorbeeld hiervan: er zijn tunnels zonder middentunnelkanaal, waardoor weggebruikers veilig zouden kunnen vluchten. Deze weggebruikers moeten in deze specifieke tunnels vluchten via een andere verkeersbuis. Maar deze moet dan wel vrij zijn van verkeer. Deze buis is in geval van brand en rook enkele minuten afgesloten, omdat mensen anders in het wilde weg de andere rijbaan oprennen waar nog auto’s rijden,” zegt de Man. “Tijdens de virtual reality tour concludeerden we al snel dat dit niet de meest optimale oplossing is, ook al voldoet de oplossing aan de eisen. Tijdens zo’n virtuele tour ervaren gebruikers dit zelf en wordt er direct naar creatieve oplossingen en verbeteringen gezocht. Er werd bijvoorbeeld geopperd om met sensoren te gaan onderzoeken of de rijbaan al vrij van auto’s is. Zodra dit het geval is kunnen de deuren immers open en worden mensen in de gelegenheid gesteld om zo snel mogelijk naar de uitgang te vluchten. Daarnaast kan er boven de gesloten deur met verlichte tekens aangegeven worden hoe kort de wachttijd nog is. Dat geeft, vanuit de psychologie van de mens bekeken, veel meer rust dan wachten voor een gesloten deur zonder tijdsaanduiding. Deze innovatieve ideeën hebben de uiteindelijke oplossingen misschien nog niet gehaald, maar geven wel aan dat de virtuele ervaring vooraf ongewenste situaties kan voorkomen en tot innovatieve oplossingen kunnen leiden waarmee de kwaliteit van het systeem wordt verhoogd.”

Augmented reality voor monteurs
“Het valt ons op dat veel mensen denken dat de technieken pas in de toekomst gebruikt kunnen worden, maar dat is een misvatting. Met de huidige beschikbare technieken is vrij simpel te realiseren dat een monteur de branduren van een lamp kan zien door simpelweg zijn telefoon naar de lamp te richten (denk maar aan Pokémon GO). Als hij er dan toch drie vervangt, dan pakt hij meteen die vierde even mee die het nu nog wel doet. En dat is wat we willen, want het afsluiten van een tunnel of andere objecten als sluizen, bruggen, keringen leidt direct tot economische schade en irritatie bij (weg)gebruikers. Daarnaast werkt deze methode ook kostenbesparend, doordat je heel efficiënt en effectief met je tijd en materialen omgaat,” vertelt Fouchier.

Innovatie is nu
“Wij geloven erg in de kracht van innovatie. Het heeft geen zin om twintig jaar vooruit te plannen. Beter is het om de beschikbare techniek nu al in te zetten. Want er kan al zo ontzettend veel. Binnen ons bedrijf zijn we vooral vanuit onze domeinkennis heel praktisch bezig met toepasbare oplossingen. Dat brengt je uiteindelijk verder dan vanuit een theoretisch verhaal hoog over te vliegen. Althans, dat vinden wij,” besluit de Man.

Tekst: Susan Moonen   Beeld: Soltegro BV 

Abonneer u op onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen rondom civiele techniek & infrastructuur

Lees ons « Privacy statement » voor nadere informatie.

GROND/WEG/WATERBOUW partners

Luchthaven DeurneParkeergarage Boerenwetering