Platform over civiele techniek, ondergrondse infra, energie, bouwmaterieel & bouwmachines
Samenwerken als pijler onder geboekte succes

Samenwerken als pijler onder geboekte succes

Ontwikkelingen in emissieloos bouwen volgen elkaar in rap tempo op

Het feit dat de aanschafsubsidie voor emissieloze bouwmachines binnen de SSEB-regeling in één dag bijna twee keer zoveel aanvragen opleverde dan dat er voor dit jaar geld in de pot aanwezig was (€36 miljoen), maakt wel duidelijk dat de materieelsector voldoende drang voelt om te innoveren. In dit artikel zetten we de laatste ontwikkelingen op een rijtje.

In 2020 en 2021 nam Van Oord al twee 20-tons Caterpillars met batterij-elektrische aandrijftechniek in gebruik om emissievrij te werken.

Van Oord, Caterpillar en Pon ondertekenden op 9 mei een memorandum van overeenstemming om samen kennis te vergaren, ervaring op te doen en digitalisering en innovatie mogelijk te maken. Deze samenwerking kan de partijen ondersteunen bij het uitvoeren van het grootste ‘off-grid’ nul-uitstoot project ter wereld met zware grondverzetmachines. Als onderdeel van het Mekante Diek-consortium werkt Van Oord mee aan het emissievrije dijkversterkingsproject Tiel-Waardenburg, waarbij ongeveer veertig grote elektrische machines worden ingezet. Om al dit materieel op te laden is een innovatief snellaadplein, Watt-Hub genaamd, aangelegd. Het is het eerste semi-openbare laadplein ter wereld dat speciaal ontworpen is voor vrachtwagens en zwaar materieel.

Caterpillar-primeur

Op dit project zal Van Oord de eerste CAT 330 LRE Z-line rupskraan gaan inzetten. In 2020 leverde Pon Equipment al ’s lands eerste elektrische 20-tons Caterpillar graafmachine aan Van Oord, het jaar erop gevolgd door een tweede. Vanwege het succes van die machines heeft Van Oord besloten om nog vier batterij-elektrische modellen aan te schaffen. De CAT 330 LRE Z-line weegt 35,5 ton en beschikt over een netto accuvermogen van 422 kWh. De machines worden dit jaar geleverd en ingezet op het project Tiel-Waardenburg. Pieter van Oord, CEO Van Oord: “Er zijn ingenieuze oplossingen nodig om onze duurzame ambities te realiseren. Van Oord hecht veel waarde aan kennisuitwisseling. Samenwerking en innovatie zijn dé sleutelwoorden bij het oplossen van de huidige wereldproblematiek.”

Om al het materieel op emissievrij dijkverzwaringsproject Tiel-Waardenburg op te laden is een innovatief snellaadplein (WattHub) aangelegd.

Van Oord kijkt uit naar een intensievere band met Caterpillar en Pon Equipment en is er van overtuigd dat “de specialistische kennis en expertise aanwezig zijn om dit partnerschap tot een succes te maken.” Marc de Groen, CEO bij Pon Equipment en Pon Power, vult aan: “In ons continue streven naar duurzame oplossingen is emissiereductie een noodzaak geworden. Bij Pon zien we deze samenwerking als een kans om te leren en oplossingen door te ontwikkelen middels elektrificatie, gebruik van hernieuwbare energiebronnen en een grotere energie-efficiëntie. Wij zijn trots op de samenwerking met Van Oord en Caterpillar om de CO2-uitstoot verder te verminderen, op weg naar een betere wereld. Kortom, een mooie samenwerking tussen drie sterke partners.”

Innovatieve aanpak

Ook in Brabant, met Brainportregio Eindhoven als belangrijke inspirator, worden grote stappen gezet binnen de energietransitie. In Breda ging op maandag 15 mei het allereerste emissieloze en circulaire sloopproject van ons land van start. In opdracht van woningcoöperatie Alwel sloopt aannemingsbedrijf Van der Zanden uit Moergestel diverse panden in de Stationslaan, waaronder de vroegere showroom van Harley-Davidson. Alle sloopmachines, aggregaten en bouwvoertuigen op bouwplaats Harley zijn elektrisch en werken volledig op door accu’s aangedreven elektromotoren. Dankzij deze innovatieve aanpak zijn er geen ronkende en naar brandstof stinkende kranen en aggregaten nodig. Dit levert niet alleen een belangrijke bijdrage aan een schoner milieu en een gezondere leefomgeving, maar zorgt ook voor minder overlast voor omwonenden, zeker in hartje Breda.

Onder het materieel bevindt zich een splinternieuwe Doosan DX355LC-7 Electric rupsgraver, die eind april door Staad Groep uit Veghel is geleverd. Daarnaast heeft Van der Zanden via DENS, dat gevestigd is op Automotive Campus Helmond, ’s werelds grootste mobiele batterijsysteem in gebruik genomen. De zogeheten Powerhub Plateau Container levert maar liefst 2,32 MWh aan stroom en is eenvoudig op of af te nemen met een haakarmsysteem. Door te investeren in deze wereldprimeur van Nederlandse bodem nemen twee Brabantse bedrijven het voortouw in de energietransitie. Naast Van der Zanden heeft ook Boomrooierij Weijtmans uit Udenhout gekozen voor DENS’ Powerhub als betrouwbare en veilige oplossing voor energieopslag.     

Op beide bedrijfslocaties wordt met zonnepanelen een overschot aan energie opgewekt, terwijl daar op projectlocaties juist een tekort aan is. Door de energie direct op te slaan in de Powerhub kan deze op een later moment meegenomen worden.

Tot in de puntjes

Energieopslag is sowieso een belangrijk thema binnen de sector. Zonder goede laadinfrastructuur is het immers onbegonnen werk om projecten volledig emissievrij uit te voeren. Wie daarvoor kiest, moet dus ook rekening houden met het ’s nachts bijladen van accu’s. Het liefst op het werk zelf, maar er is – zeker in de buurt van natuurgebieden – lang niet altijd (bouw)stroom voorhanden. Met de BouwPower biedt Ahlmann Nederland nu een oplossing op maat. Deze compacte powerbox met 102 kWh bruto capaciteit voorziet in een handomdraai overal in stroom. Veilig, robuust en duurzaam kenmerken de BouwPower BP100. Daadwerkelijk over elk detail is tot in de puntjes nagedacht, zowel qua veiligheid of gebruiksgemak als design. Zo onderscheidt de powerbox zich door een degelijk ontwerp, waarbij het accupakket en de elektrokast volledig waterdicht (IP66) zijn.

Door te kiezen voor een palletframe onder het batterijpakket en bovenop een centraal hijsoog is de 1850 kg wegende box eenvoudig op een aanhanger te tillen en met een pick-up of bestelauto naar elke gewenste plek te vervoeren. Vergeleken met een dieselaggregaat biedt de box een stroomvoorziening die niet alleen robuuster is, maar ook beduidend vloeiender en stabieler. De BouwPower levert niet alleen energie voor het bijladen van elektrische machines of handgereedschappen, maar zorgt ook voor licht rond de werkplek en biedt stroom voor een koelkast, koffiezetapparaat, laptop of telefoons in de bouwkeet. Het is zelfs mogelijk om de BP100 uit te rusten met een omvormer en te laten voeden door 12 of 24 zonnepanelen. Het parallel schakelen van meerdere accuboxen biedt genoeg kWh om in één gang ook grotere machines ’s nachts bij te laden.

Ervaringen bundelen

Tijdens een werkatelier op 13 april zijn op ini-tiatief van Emissieloos Netwerk Infra (ENI) ruim dertig partijen uit de inframarkt bij elkaar gekomen om hun ervaringen op het gebied van emissievrij werken te bundelen. In een unieke samenstelling werd er door koplopers uit de markt en vooruitstrevende opdrachtgevers hard gewerkt aan antwoorden op veel gestelde vragen rond het thema ‘aanbesteden van emissieloos werken’. Daarbij is gefocust op antwoorden vanuit de praktijk op vragen die leven in de sector. ENI wilde hiermee het werk vanuit de overheid (zoals de routekaart SEB) en ZE Buyergroup (handreiking ‘Aanbesteden zero-emission bouwmaterieel) aanvullen in plaats van overnieuw doen. Het streven is om zoveel mogelijk overheidsinstanties en opdrachtgevers – maar ook marktpartijen – wegwijs maken in de complexe opgave om zonder uitstoot te bouwen.”

Een vraag die onder aannemers erg leeft is hoe hoog het budget moet zijn om emissievrij te kunnen bouwen. Daar is op dit moment nog geen eenduidig antwoord op te geven. De markt zit nu in een fase van pilots en experimenten, waardoor de verschillen groot zijn. Tot dusver blijkt dat de realisatiekosten voor infrawerken met zero emission materieel tussen pakweg 5 en 18% stijgen. Voor werken waarin deels emissievrij wordt gewerkt liggen de percentages lager. De verschillen worden vooral veroorzaakt doordat er grote variaties zitten in de (eenmalige) kosten voor de laadinfrastructuur. Ook is er verschil in het type materieel te maken. Bij inzet van kleine machines (tot 56 kW) is het mogelijk emissievrij te werken bij vergelijkbare kosten. Middelgroot en groot materieel is niet alleen veel duurder in aanschaf, ook de additionele kosten bij projecten liggen aanmerkelijk hoger.

Volvo Trucks leidt dans 

Daar waar de inzet van elektrische trucks bij aanbestedingen voor emissieloos bouwen dikwijls buiten beschouwing wordt gelaten vanwege de korte tijd dat ze op projecten rondrijden, blijkt dat in navolging van grote logistieke dienstverleners ook veel bouwondernemingen interesse tonen in zware trucks met accu-aandrijving. Na het eerste kwartaal van 2023 leidt Volvo Trucks de markt voor zware elektrische trucks, zowel in Europa als in Noord-Amerika. In totaal heeft het Zweedse merk bijna 5.000 elektrische trucks verkocht in ongeveer 40 landen. Een logische vervolgstap is dat het elektrische productgamma beschikbaar wordt gemaakt voor de markten in Azië, Latijns-Amerika en Afrika. In Q1 zijn in Europa in totaal 600 elektrische vrachtwagens van 16 ton of meer geregistreerd, vier keer meer dan in dezelfde periode in 2022. Volvo Trucks heeft met 50% het grootste marktaandeel. 

De ontwikkelingen qua accutechnologie volgen elkaar in rap tempo op, al helemaal binnen de transportsector. Waar de eerste generatie 200 km actieradius had, is vandaag de dag 300 tot 400 km de norm en wordt er al voorzichtig gespeculeerd over een bereik van 500 tot zelfs 700 km. Als het aan de Chinese batterijproducent CATL – partner van onder meer Tesla en Sany – ligt, wordt de lat nog wat hoger gelegd. Deze wereldmarktleider presenteerde recent de derde generatie van zijn cell-to-pack (CTP) batterijtechnologie, die volgens het bedrijf met gemak 1.000 km actieradius biedt en binnen tien minuten is bij te laden. Dat zijn nog eens waardes! De nieuwe Qilin accu heeft volgens CATL een niet eerder gerealiseerde volume-efficiëntie van 72% en een energiedichtheid tot 255 Wh/kg. De fabrikant spreekt van een doorbraak in kracht (+13%), efficiency en materialen. 

"*" geeft vereiste velden aan

Stuur ons een bericht

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.