Warvw veilige tunnels
02:32
03-12-2016

Missie veilige tunnels: wetgeving anno 2016 (Warvw)

Per 1 mei 2019 dienen alle Nederlandse tunnels met een lengte van meer dan 250 meter te voldoen aan de standaard veiligheidseisen vanuit de Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels (de Warvw). Hoewel bij de bouw van nieuwe tunnels meteen rekening kan worden gehouden met deze nieuwe regels, had de renovatie van reeds bestaande tunnels nogal wat voeten in de aarde.

Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels
De eerder genoemde Warvw vormt de uitwerking van de door de Europese Commissie vastgestelde Tunnelrichtlijn (2004/54/EG). Aanleiding voor de richtlijn waren verschillende branden in Alpentunnels in de jaren rondom de millenniumwisseling, waarbij bleek dat veiligheid in tunnels ernstig tekort schoot. In voornoemde richtlijn zijn daarom algemene minimum veiligheidseisen opgesteld ten aanzien van tunnels. Een lijst met de daarop voortbouwende precieze uitrusting waarover een tunnel moet beschikken, is opgenomen in de Regeling aanvullende regels veiligheid wegtunnels. De wetgever heeft ervoor gekozen strengere normen vast te stellen dan door richtlijn vereist wordt. Zo ziet de richtlijn slechts op tunnels met een lengte van meer dan 500 meter, terwijl deze in Nederland van toepassing is op alle tunnels met een lengte van 250 meter of meer. De deadline voor het voldoen aan deze minimum eisen, met betrekking tot vóór 2013 opgeleverde tunnels, is gesteld op 1 mei 2019.

Ten aanzien van tunnels waarvoor ná 1 mei 2006 een bouwvergunning is aangevraagd, geldt dat er al bij de constructie rekening moet worden gehouden met de in de Warvw opgenomen normen. Met de komst van de Warvw zijn voor het eerst duidelijke algemene minimum veiligheidsvoorschriften voor tunnels opgenomen in de wet. Tot voorheen hielden – vaak door aanwezige onenigheid over voorschriften – de verschillende actoren die bij de bouw van een tunnel betrokken waren, er eigen normen op na. De belangrijkste verandering met de komst van de Warvw is dat er voor elke tunnel één tunnelbeheerder en één veiligheidsbeambte moet komen. Samen zijn zij verantwoordelijk voor de veiligheid en de fysieke staat van de tunnel. Zo dient er een veiligheidsbeheerplan te worden opgesteld in samenwerking met de plaatselijke gemeente(n), moeten voorvallen in de tunnel uitvoerig geëvalueerd worden en rust op hen de verplichting een tunnelveiligheidsplan op te zetten. In de Tunnelregeling is daarnaast een breed scala aan veiligheidsvoorzieningen opgenomen waarover tunnels moeten beschikken. Veel van deze voorzieningen zijn gericht op het creëren van betere vluchtmogelijkheden, moderniseren van ventilatiesystemen en het uitbreiden van de communicatiemogelijkheden bij calamiteiten.

Infrastructuur veilige tunnel

Toezicht
Het bevoegd gezag ten aanzien van de bouwvergunning voor een nieuwe tunnel bepaalt of een tunnel voldoet aan de voorschriften. Al in de planologische fase van de bouw dienen de vereisten te worden vastgelegd. Alleen wanneer het college van burgemeester en wethouders van oordeel is dat aan de veiligheidsnormen is voldaan, verleent zij de uiteindelijke openstellingsvergunning. Het openen of openhouden van een tunnel zonder een dergelijke vergunning is niet toegestaan en kan leiden tot (verhoogde) aansprakelijkheid van de beheerder bij calamiteiten. De bevoegde colleges van burgemeester en wethouders zijn ook belast met het toezicht op de naleving van de veiligheidsvoorschriften. Zo moeten zij minimaal eens per zes jaar zorgdragen voor een onderzoek naar de staat van de tunnel, waarbij wordt nagegaan of nog steeds wordt voldaan aan de wettelijke normen. De resultaten van dit onderzoek, en bij non-conformiteit mede de aan te brengen verbeteringen, worden ook aan de Minister kenbaar gemaakt.

Wetgeving veilige tunnels

Renovatie van bestaande tunnels
Een groot deel van de in Nederland aanwezige tunnels dateert uit de jaren zestig en ondanks eerdere renovaties zijn de veiligheidsvoorzieningen vaak verouderd. Daar komt bij dat het gebruik van de tunnels in de loop van de jaren is geïntensiveerd en regelmatig ver boven het aanvankelijk beoogde gebruik ligt. De afgelopen jaren werd door Rijkswaterstaat en verscheidene gemeentes dan ook hard gewerkt aan de renovatie van verschillende tunnels, teneinde de veiligheidsstaat van de tunnels in lijn te brengen met de Warvw. Zo gingen afgelopen jaar de Velsertunnel en de Maastunnel een tijd dicht en werden die tunnels voor respectievelijk €105 miljoen en €262 miljoen gerenoveerd. Verder werd na het completeren van de tweede Coentunnel, de ‘eerste Coen’ afgesloten voor groot onderhoud en aanpassingen aan de veiligheidssystemen. Ook nieuwere tunnels voldoen nog niet altijd aan de strengere normen uit de Warvw. Volgend jaar zal daarom onder andere de Koningstunnel in Den Haag voor acht maanden gesloten zijn vanwege renovatiewerkzaamheden. Tijdens de renovatie zal onder meer worden gewerkt aan verbetering van de C2000-dekking, een beter ventilatiesysteem en een hoogtebegrenzer voor vrachtwagens om beschadigingen aan plafond van de tunnel te voorkomen. Alles in het kader van de missie om de veiligheid van tunnels te verbeteren.

Tekst: Marc Houweling, advocaat-partner aanbestedingen, bouw & vastgoed bij Van der Feltz advocaten
Beeld: Van der Feltz advocaten

Abonneer u op onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen rondom civiele techniek & infrastructuur

Lees ons « Privacy statement » voor nadere informatie.

GROND/WEG/WATERBOUW partners

Vleermuisvriendelijke verlichting N46 BeneluxwegEfficiënt bekisten verkort bouwtijd