Onderdoorgang A12 bij Ede
03:00
24-10-2016

Innovaties toegepast voor verbreding A12

Jarenlang stond de A12 tussen Ede en knooppunt Grijsoord in de file top 10. Dat is nu verleden tijd. In krap anderhalf jaar tijd heeft Rijkswaterstaat samen met Heijmans de A12 over een lengte van 11 kilometer in beide richtingen van 2 x 2 naar 2 x 3 rijstroken verbreed. De verbreding ging gepaard met nieuwbouw van en aanpassingen aan bestaande kunstwerken. Er zijn de nodige innovaties toegepast om de hinder tot een minimum te beperken. Zo werd zelfs een bestaand brugdek van 1.800 ton enkele tientallen meters opgeschoven.

De wegverbreding verbetert de doorstroming van het verkeer, de bereikbaarheid van de regio en verhoogt de verkeersveiligheid, begint Willem-Jan de Wolf, omgevingsmanager bij Rijkswaterstaat. “We hadden de ambitie uitgesproken om de hinder die de aanleg van een extra rijstrook in beide rijrichtingen met zich meebrengt tot een minimum te beperken voor het doorgaand verkeer en kruisend treinverkeer. En aangezien de A12 dwars door de Veluwe loopt, het grootste laaglandnatuurterrein in Noordwest-Europa, vormde ook het minimaliseren van de aantasting van de natuur een speerpunt in het project.” Heijmans heeft in de aanbestedingsfase invulling gegeven aan al deze aspecten. Dat werd gewaardeerd door Rijkswaterstaat en leidde tot de gunning van het project medio 2014. Begin februari 2015 werd gestart met de voorbereidende werkzaamheden.

Nieuw spoorviaduct
Het wegverkeer heeft relatief weinig gemerkt van de werkzaamheden het afgelopen anderhalf jaar, zegt Erik Buitink, projectleider bij Heijmans Civiel. “Het verkeer kon namelijk vrijwel altijd doorgang vinden. Tijdens de gehele bouwperiode bleef de maximale snelheid van 120 km/u gehandhaafd, ook over de tijdelijke rijstroken, behoudens twee perioden van zes weken waarin de snelheid werd teruggebracht naar 90 km/u.” Ook het treinverkeer, de lijn Utrecht – Arnhem, die de A12 onderlangs kruist, heeft weinig hinder ondervonden van de werkzaamheden. Een prestatie van formaat, want het bestaande spoorviaduct is compleet vernieuwd, ontworpen op een levensduur van honderd jaar en aan weerszijden met circa 20 meter verlengd om ruimte te maken voor de extra rijstroken. Buitink: “We hebben eerst aan beide zijden een nieuw dek gemaakt. Vervolgens is het wegverkeer over deze nieuwe dekken geleid, zodat we het bestaande dek – tussen beide rijrichtingen in – konden slopen. Slopen op een traditionele manier bracht te veel hinder met zich mee. We hebben daarom het bestaande dek in repen gezaagd, waarbij zowel het weg- als treinverkeer gewoon doorgang kon vinden. In een reguliere treinvrije periode zijn de acht dekdelen met twee grote 750 tons telekranen in slechts vier uur tijd uitgehesen en afgevoerd. Wederom in een treinvrije periode van twee nachten zijn vervolgens de prefab liggers voor het nieuwe dek ingehesen.” De extra ruimte van het nieuwe spoorviaduct is ingericht als ecopassage en geeft de dieren de mogelijkheid om veilig het spoor te kruisen, vult De Wolf aan.

Onderdoorgang A12, Heijmans

Onderdoorgang A12
In de voorbereidende fase van de wegverbreding heeft Rijkswaterstaat uitvoerig overleg gehad met de gemeente Ede over een onderdoorgang voor een toekomstige rondweg. De Wolf: “De onderdoorgang is voor de wegverbreding niet noodzakelijk. Maar om te voorkomen dat de A12 bijvoorbeeld op een later tijdstip afgesloten moet worden voor de aanleg van deze onderdoorgang, is besloten het direct mee te nemen. Het werk is opgenomen in het contract waarvoor dezelfde voorwaarden en eisen gelden als de wegverbreding.” We zijn gestart met de bouw van de tunnelmoot op de definitieve locatie aan de noordzijde, licht Buitink toe. “Tegelijkertijd werd gebouwd aan de tunnelmoot op een terrein ten zuiden van de A12 om deze in een later stadium in te schuiven. Medio maart 2016 was de tunnelmoot aan de noordzijde gereed en werd het verkeer van Arnhem naar Utrecht over de nieuwe tunnelmoot geleid, ook weer met een wegfasering ontworpen op 120 km/u. Op deze manier kwam werkruimte vrij, zodat we voorbereidingen konden treffen voor het inschuiven van de zuidelijke tunnelmoot. In het weekend van 21 en 22 mei was de rijrichting Arnhem afgesloten en is de tunnelmoot met een gewicht van 3.600 ton over een afstand van 70 meter in een open ontgraving in de A12 geschoven. Daartoe is 12.000 m³ zand ontgraven. Iedere twee minuten reden drie volle vrachtwagens weg. Na het inschuiven is de moot met 4.000 m³ zand aangevuld en is de asfaltconstructie opgebouwd. De resterende 8.000 m³ is gebruikt om grondwallen aan te leggen bij het bestaande ecoduct, dat het verkeer aan het zicht onttrekt.”

Verschuiven brugdek
Een ander hoogstandje binnen het project vormde de vervanging van het viaduct N224. “Op de plaats van het oude viaduct is een compleet nieuw, toekomst vast viaduct gerealiseerd op een wel heel bijzondere wijze,” zegt Willen-Jan de Wolf. Erik Buitink vult aan: “Opnieuw was het zaak om zo min mogelijk hinder te veroorzaken voor het verkeer op de A12 en de druk bereden provinciale weg N224. In de zomer en najaar van 2015 hebben we een bypass gebouwd. Dankzij een tijdelijke fundatie met damwanden en buispalen konden we het bestaande dek (1.800 ton) circa 30 meter opschuiven in de richting van Arnhem. Zodoende werd een slinger in de provinciale weg gerealiseerd die ruimte bood om de onderbouw van het bestaande viaduct te slopen en een nieuw viaduct te bouwen. In het weekend van 30 april is het nieuwe viaduct in gebruik genomen. De sloop van het oude brugdek is daarna gecombineerd met de afsluitingsweekenden waarin onder meer de onderdoorgang werd ingeschoven.” Beide heren kijken terug op een intensief en zeer succesvol verlopen traject. De Wolf: “Vanaf 23 mei kon het verkeer in de richting Arnhem over drie rijstroken rijden en sinds 20 juni rijdt ook het verkeer naar Utrecht over drie rijstroken.”

 

Tekst: Roel van Gils   Beeldmateriaal: Rijkswaterstaat

Abonneer u op onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen rondom civiele techniek & infrastructuur

Lees ons « Privacy statement » voor nadere informatie.

GROND/WEG/WATERBOUW partners