Waterkering Mook, Bergen-Aijen en Afferden snel weer op peil

“Onze taak is om te zorgen voor veilige dijken, droge voeten, schoon water en voldoende water in Limburg. Een aantal dijken voldoet volgens de Waterwet niet aan de eisen voor primaire waterkeringen tegen bescherming van hoogwater.  We werken sinds 2012 aan 30 dijkversterkingsprojecten waarbij we langs de Maas, vanaf Eijsden tot aan Mook, dijken versterken en aanleggen om te voldoen aan de nieuwe eisen voor hoogwaterveiligheid.  Vanuit Dijkversterkingen Maaswerken, met een totaal programmabudget van circa
95 miljoen euro, worden maar liefst vijftien projecten gerealiseerd. Project Mook, Bergen-Aijen en Afferden (Prio 1) is hier een mooi voorbeeld van,” aldus Guido Toirkens, omgevingsmanager programma Dijkversterkingen Maaswerken, Waterschap Limburg. 

Een deel van de dijken voldoet op dit moment niet aan de (nieuwe) veiligheidsnormen die landelijk gesteld zijn. Vóór 2020 wil het waterschap deze dijken aanpakken, zodat overstroming maar eens in de 250 jaar kan voorkomen. Dijkencombi heeft eind 2016 de aanbesteding voor het UAV-Gc contract Mook (dijktraject 54),
Bergen-Aijen (dijktraject 59) en Afferden (dijktraject 56) gewonnen en is in 2017 gestart met de voorbereidingen van het werk.

Voordelen van krachten bundelen
Dijkencombi voert het verbeteringsprogramma uit. De combi bestaat uit drie gelijkwaardige Brabantse familiebedrijven: Vissers-Ploegmakers, F.P.H. Ploegmakers en Wetering. Omgevingsmanager Toon van Mierlo vertelt: “Door onze krachten te bundelen, kunnen we grote grond-, weg- en waterbouwwerken zoals Dijkversterking Prio 1 uitvoeren. In deze dijkversterking komen onze sterke punten duidelijk naar voren. We zijn flexibel en innovatief in het leveren van maatwerkoplossingen voor bijzondere vraagstukken. Door slim en efficiënt te werken, beperken we verspilling, uitstoot en hinder. We hebben de hoofdlijn van het project in eigen hand: eigen mensen, eigen materieel en eigen grondstoffen (zoals dijkenklei). Maar natuurlijk kun je in de wereld niet alles zelf. Dat moeten we ook helemaal niet willen, denk ik. Gelukkig kunnen we altijd terugvallen op ons netwerk van experts. Ons doel is een mooi werk maken. We willen hiervan leren en er met trots op terugkijken. Dat kan alleen als je ook een tevreden opdrachtgever én een tevreden omgeving achter laat.”

Dijkversterking Bergen-Aijen (Beeld G. Peters).

Minder overlast door innovatieve techniek
“Sinds 2013 is Waterschap Limburg in gesprek met de mensen uit de omgeving van Mook,
Bergen-Aijen en Afferden. In Mook is de bestaande keermuur niet stabiel genoeg en op enkele plaatsen ook niet hoog genoeg. Deze muur vormt de begrenzing van de tuinen en loopt achter de bestaande woningen langs. Bewoners wonen hier op een prachtige locatie en zijn vooral bezorgd over de hinder tijdens de sloop en nieuwbouw en over het behoud van uitzicht op de Maas. Om het werk te kunnen maken, gebruikt Dijkencombi tijdelijk een strook van 5 meter van de bestaande tuinen. We hebben met bewoners goede afspraken gemaakt over de herinrichting van de tuinen, na gereedkomen van de werkzaamheden. Ter voorkoming van hinder tijdens de uitvoering heeft Dijkencombi in plaats van voor stalen damwand gekozen om een CSM-wand te maken. Deze wand vormt de fundering voor de nieuwe keermuur. Met de CSM-wand voorkomen we trillingen en dat is in deze omgeving een grote plus in de uitvoering,” aldus Toirkens.    

“Het toepassen van een CSM-wand in dijk-  
­versterkingen is nieuw en innovatief. Een CSM-wand is een in de grond gevormde betonwand. De bodem wordt ter plekke gefreesd en tussen de wielen wordt cementspecie geïnjecteerd. De belangrijkste voordelen van een CSM-wand zijn dat de aanwezige grond wordt hergebruikt en de techniek trillingvrij en bovendien geluidsarm is. Dat is een groot voordeel voor de omgeving ten opzichte van het gebruikelijke trillen van damwanden,” vult Van Mierlo aan. 

Links: Toon van Mierlo (Dijkencombi), rechts: Guido Toirkens (Waterschap Limburg) (Beeld P. van Doorne).

Verrassingen proberen te voorkomen
“Het dijktraject Bergen-Aijen is een groene kering die momenteel zo’n 50 centimeter te laag is. Om de dijkversterking mogelijk te maken, moesten een behoorlijk aantal bomen worden gekapt. Gemeente Bergen en de betrokken bewoners hebben kritisch meegekeken of behoud van de bomen mogelijk was. Inmiddels heeft Dijkencombi de bomen gekapt. Voorafgaand aan de daadwerkelijke kap van bomen hebben Dijkencombi en het waterschap per deelgebied veel persoonlijke gesprekken met betrokkenen gevoerd en bewonersbrieven op maat aan de omwonenden verstuurd. Dit heeft geholpen in het voorkomen van verrassingen en onbegrip,” zegt de omgevingsmanager van Waterschap Limburg. “We proberen overlast zoveel mogelijk te voorkomen,” aldus Van Mierlo. “Zo heeft Dijkencombi de levering van klei in eigen hand. Hierdoor beheersen we ook de logistiek van het project. Binnen de combinatie is veel kennis van dijkenklei aanwezig en weten we het beschikbare materiaal in de dijk optimaal te hergebruiken. Want, wat je niet afvoert, hoef je ook niet aan te voeren. Dat scheelt dus dubbel in de transportbewegingen en mogelijke hinder voor de omgeving. Aanvoer van dijkenklei is nodig voor ophoging en verbreding van de dijk en de verbetering van het buitendijkse voorland. Die aanvoer vindt volledig per schip plaats en dat scheelt veel vrachtwagens. Er zijn drie losmogelijkheden aan de Maas. Vanuit die plaatsen gaat het per vrachtwagen over een rijplatenbaan naar de aan te passen dijken. Vanaf de centrale losvoorziening is er een transportweg die beide zijden van het dijktraject met elkaar verbindt. Via verkeerslichten is er een veilige kruising van bouwverkeer met de Aijenseweg, tussen de kernen van Bergen en Aijen. Omdat we het dijktraject niet rond hoeven te rijden, beperken we de transportafstand. Hierdoor is er minder totale uitstoot van CO2. Omdat we de openbare weg en de bestaande dijkovergangen minimaal gebruiken, is er minder verkeershinder. Op deze wijze ontzien we de woonkernen van Bergen en Aijen en voorkomen we veel ongemak. Door gebundelde krachten, innovatieve technieken én oog voor de omgeving brengen we de waterkering in Mook, Bergen-Aijen en Afferden snel weer op peil.” 

Tekst | Susan Moonen  Beeld | Waterschap Limburg en Dijkencombi