Sculpturale vormgeving dankzij ingenieus lijnenspel

Over de gracht bij het Andreas Ensemble in Amsterdam-West zijn twee nieuwe bruggen voor fietsers en voetgangers in aanbouw. Daarmee nadert de inrichting van de openbare ruimte rondom deze nieuwe woonbuurt zijn voltooiing. De bruggen ontlenen hun bijzondere sculpturale vormgeving aan een ingenieus lijnenspel.

Op de plek van het vroegere Andreas Ziekenhuis op de hoek van de ring A10 West en de Cornelis Lelylaan is de afgelopen jaren het Andreas Ensemble verrezen met ruim vijfhonderd woningen. Langs de zuidzijde van het complex stroomt een gracht, onderdeel van een ecologische zone, die het water van het Rembrandtpark verbindt met de Slotervaart. Langs deze gracht ligt een wandelpad en een drukke fietsroute die Nieuw-West verbindt met Zuid. De twee bruggen N2 en N3 maken deel uit van deze fietsroute, ze vervangen de huidige tijdelijke brug en dammen.

K_Dekker bouw & infra uit Warmenhuizen bouwt de bruggen in opdracht van de gemeente Amsterdam. De bruggen, ontworpen door Korth Tielens Architecten, kenmerken zich door een ingenieus vlakken- en lijnenspel. “Het lijnenspel was pittig om uit te werken,” zegt Willem Vedder, uitvoerder van K_Dekker bij dit project. “Het is zo gedetailleerd dat onze timmerlieden al hun vakmanschap moesten inzetten bij het maken van de bekisting. Elk stukje hout hebben ze moeten zagen, met veel scherpe hoeken en verkantingen. Er is niks haaks bij dit ontwerp. Een heel mooi werk en een hele uitdaging om het goed voor elkaar te krijgen.”

Andreas Ensemble
De vlindervormige brug N3 bij het Rembrandtpark. (Artist Impression Korth Tielens Architecten)

De oostelijke brug N3 bij het Rembrandtpark heeft een lengte van ruim 38 meter en de vorm van een vlinder. Vanaf de landhoofden versmalt de brug naar het midden, een verloop van 9 naar 6,5 meter. De 32 meter lange brug over de Westlandgracht kent precies een tegenovergestelde vorm, die verbreedt zich in het midden naar ruim 9 meter. De uiteinden van de vlinder en de ruit zijn als het ware omgevouwen en dienen als het talud van de brug. Het beton van de brug loopt door in het schuin aflopende talud dat uit drie driehoeken bestaat met elk een andere hellinghoek. Vedder: “Het talud hebben we in het werk gestort. Vanwege de grote hellinghoeken hebben we daarvoor een stijf betonmengsel gebruikt, waarbij vijftien kilo titaan op een kuub beton is toegepast. We hebben eerst vijf proefmengsels moeten maken om tot de juiste (witte) kleur en samenstelling van het beton te komen.”

Het brugdek, dat in doorsnee een V-vorm heeft, wordt ook in het werk gestort en nagespannen. In al het betonwerk is de structuur van het, door de architect ontworpen platenpatroon duidelijk zichtbaar. Het dek rust met glij- en potopleggingen op het gehele landhoofd. Elk landhoofd is gefundeerd op palen van 18 meter lang en in de landhoofden bevindt zich de inspectieruimte voor de opleggingen.

Beide bruggen worden voorzien van blauwe verzinkte leuningen met lamellen. Daarbij is in de leuning van brug N3 een tekst aangebracht, in het voorbijgaan vormen de lamellen voor de passant een poëtische tekst van de auteur Esma Moukhtar: ‘zie het water onder me doorgaan op de volgende brug’.

Tekst: Henk Geist  
Uitgelichte afbeelding: De westelijke brug N2 met de ruitvorm over de Westlandgracht. (Artist Impression Korth Tielens Architecten)