NLCS wordt ‘verplicht’ voor overheden

In juni 2018 heeft de overheid besloten om de NLCS op te nemen in de ‘Pas toe of leg uit’ lijst van Forum Standaardisatie. Hierdoor wordt het voor overheden ‘verplicht’ om de NLCS toe te passen. In dit artikel bekijken we de weg die de NLCS heeft afgelegd van het prille begin tot breed gedragen open BIM standaard.

2007: Oprichting NLCS
Lange tijd hanteerden alle partijen in de GWW sector eigen tekenstandaarden en kostte het veel tijd om elkaars tekeningen te begrijpen. Vaak werden tekeningen verkeerd geïnterpreteerd, wat leidde tot fouten in het ontwerp of zelfs in de uitvoering. Tekeningen werden vertaald (overgetekend) naar een eigen standaard om als basis te kunnen gebruiken voor een nieuw project en ga zo maar door… Kortom, er werd onnodig veel tijd en geld besteed, wat uiteindelijk door de belastingbetaler opgebracht moest worden.

In 2007 hebben Rijkswaterstaat, de vier grote gemeenten en een aantal grote ingenieursbureaus en aannemers de handen ineen geslagen en gezamenlijk het initiatief genomen om tot een landelijke tekenstandaard te komen: de NLCS.

‘Mission Impossible’
Wanneer je met meer dan twintig partijen aan tafel zit, lijkt het haast een onmogelijke opdracht om tot een standaard te komen waar iedereen blij mee is. Sommige standaarden zijn tientallen jaren geleden ontstaan en doorontwikkeld. Mensen zijn eraan gewend, of zelfs gehecht, en iedereen heeft zo zijn eigen wensen en ideeën.

Nut en noodzaak zijn uitgebreid tegen het licht gehouden en hebben geleid tot een flexibele en zeer uitgebreide open CAD standaard: de Nederlandse CAD Standaard, ofwel NLCS. Vanuit de kennisinstituten hebben SBRCURnetCROW en Stabu hun bijdrage geleverd om de NLCS te borgen in de gehele sector en wordt de NLCS ondersteund door de Bouw Informatie Raad (BIR).

2011: Invoeringsbesluit grote opdrachtgevers
In de eerste jaren is enorm veel tijd en geld geïnvesteerd in de standaard. Een groot aantal werkgroepen heeft de structuur verder uitgebreid en de weg naar een volwassen standaard werd met veel enthousiasme door de sector zelf bewandeld.

Op 21 maart 2011 is door Rijkswaterstaat, Dienst Vastgoed Defensie, Gemeentewerken Rotterdam en Stadsontwikkeling Rotterdam een invoeringsbesluit ondertekend voor de inzet van de NLCS binnen hun organisaties en contracten. Met dit besluit heeft Rijkswaterstaat ook aangegeven dat ze hun eigen standaard (RTW) gaan vervangen door de NLCS, en na een afbouwfase volledig gaan uitfaseren.

Lopend vuurtje
De publieke steun van de grote opdrachtgevers heeft ertoe geleid dat de NLCS door meer en meer partijen werd opgepakt. Zoals alle begin moeilijk is, was dit ook bij de NLCS niet eenvoudig. Er waren sceptici die de standaard te complex vonden of van mening waren dat tekeningen er minder mooi uitzagen. Maar de meerderheid van de markt zag nut en noodzaak van de standaard en is ermee aan de slag gegaan. In de jaren die volgden, verspreidde het gebruik van de NLCS zich als een lopend vuurtje en inmiddels is de NLCS écht geworteld in de GWW sector.

BIM-standaard
De NLCS is een 2D standaard en heeft als groot voordeel dat de informatie uniform gestructureerd is opgeslagen in een tekening. Vanwege deze uniforme structuur is het mogelijk om deze informatie her te gebruiken in andere processen of programma’s (automatiseren). Om deze reden wordt de NLCS ook beschouwd als een BIM level 1 standaard en is de NLCS belangrijk voor het werken met 2D tekeningen conform BIM.

2016: NLCS ondergebracht bij BIM Loket
In 2016 wordt dan ook logischerwijs besloten om het beheer van de NLCS onder te brengen bij het BIM Loket. Stichting BIM Loket voert samen met stakeholders in de bouw de regie over het beheer en de actualisatie van meerdere open BIM-standaarden en is aanspreekpunt op strategisch, tactisch en operationeel niveau voor BIM in de bouw. Het doel is de synergie, samenhang en harmonisatie tussen de open standaarden te bewerkstelligen en aansluiting op (inter)nationale standaarden te realiseren.

2018: NLCS ‘verplicht’ voor overheden
De standaard is ondertussen uitgegroeid tot een zeer bruikbare volwassen standaard waardoor het Overheidsbreed Beleidsoverleg Digitale Overheid (OBDO) heeft besloten om de NLCS op te nemen als verplichte standaard bij Forum Standaardisatie. Hierdoor worden overheden verplicht om, bij civieltechnische projecten boven het drempelbedrag van €50.000, de NLCS toe te passen.

Deze verplichting is wettelijk geregeld: Als een organisatie ervoor kiest om een relevante open standaard met ‘pas toe of leg uit’-verplichting niet toe te passen, mag dat alleen als zij verantwoording hierover opneemt in haar jaarverslag (‘leg uit’). Deze rapportageverplichting is opgenomen in de Rijksbegrotingsvoorschriften (RBV) van het ministerie van Financiën. Meer informatie over open standaarden: https://www.forumstandaardisatie.nl/thema/open-standaarden.

Kosten besparen
Standaardisatie is een traag proces, maar levert uiteindelijk veel op. Dankzij de NLCS zijn tekeningen op een eenduidige gestructureerde manier opgebouwd. Dit voorkomt fouten bij het lezen en interpreteren van tekeningen en zorgt voor een efficiënte uitwisseling van tekeningen. Opdrachtnemers die voor meerdere opdrachtgevers werken hoeven nog maar met één standaard te werken, wat veel efficiency oplevert. Opdrachtgevers krijgen As-built tekeningen op een uniforme wijze aangeleverd en kunnen deze veel sneller (geautomatiseerd) verwerken naar beheersystemen.

De totstandkoming van de NLCS heeft veel tijd, energie en doorzettingsvermogen gekost en is een knap staaltje ‘polderen’ geweest. Doordat alle partijen het gezamenlijke belang voorop gesteld hebben, profiteert de gehele sector nu van besparingen dankzij een uniforme tekenstandaard.

NLCS-applicatie: InfraCAD
Zoals hierboven al beschreven, is de NLCS een zeer uitgebreide en flexibele standaard geworden. Vanwege de complexiteit heb je als gebruiker een NLCS-applicatie nodig om tekeningen te kunnen maken en/of toetsen.

InfraCAD is de meest toegepaste NLCS applicatie in Nederland en wordt gebruikt door overheden, bedrijfsleven en onderwijs. Hieronder een greep uit de vele gebruikers:

Advies- en Ingenieursbureaus
Sweco, Arcadis, Antea Group, Royal HaskoningDHV Nederland, Tauw, GAIM, Geonius, Iv-Groep, Aveco de Bondt, Lievense-CSO, MUG Ingenieursbureau, Volker Infra Design, BK Ingenieurs, BOOT, Unihorn, en nog vele andere…

Bouwbedrijven
KWS, BAM, Heijmans, Dura Vermeer, Strukton Civiel, Van Hattum en Blankevoort, Mourik, Ooms, Reef Infra en nog vele andere…

Overheden
Tientallen gemeenten waaronder Ingenieursbureau Gemeente Amsterdam, Gemeente Rotterdam, Gemeente Utrecht, Ingenieursbureau Drechtsteden, Gemeente Venlo, Gemeente Capelle a/d IJssel, Gemeente Leiden, Gemeente Delft, Gemeente Enschede, Provincie Utrecht en nog vele andere…

Onderwijs
Een groot aantal Hogescholen en ROC’s gebruiken InfraCAD om projecten conform NLCS uit te voeren. Voorbeelden hiervan zijn: Hogeschool Windesheim, Hogeschool van Amsterdam, Hogeschool Rotterdam, Hogeschool Utrecht, Haagse Hogeschool, Hogeschool Arnhem en Nijmegen, Van Hall Larenstein, NHL Hogeschool, Hogeschool Zeeland, Hanze Hogeschool, ROC van Twente, Techniek College Rotterdam, ROC Koning Willem 1, ROC Friese Poorten nog vele andere…