Dijkversterking beschermt Texel weer voor lange tijd

Bij de toetsing van de Waddenzeedijk op Texel in 2007 conform het Hoogwaterbeschermingsprogramma, is gebleken dat de dijk niet voldoet aan de wettelijke veiligheidseisen. Zo ook de Prins Hendrikzanddijk, die er het ergste aan toe was, vernemen we van Geert Vanwesenbeeck, projectmanager bij Jan De Nul. Vanwesenbeeck is met zijn crew op 25 juli van dit jaar gestart met de 3 km lange zandige versterking van de Prins Hendrik zanddijk. Rond de kerst moet het opspuiten van de dijk afgerond zijn.

“Dit project is tweeledig. De dijk moet weer een toekomstbestendige waterkering worden in de vorm van duinen en er zal een verbetering optreden van de natuurwaarden in de Waddenzee”, opent Vanwesenbeeck het gesprek. “De 14.000 bewoners en jaarlijks 1,6 miljoen toeristen kunnen er dan weer veilig wonen, werken en recreëren.” Opdrachtgevers van het project zijn: Hoogheemraadschap Hollands Noorder­kwartier, de provincie Noord-Holland, het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, de gemeente Texel en het Waddenfonds, die ieder een financiële bijdrage leveren.

Vijf miljoen kuub zand van A naar B
“Het zand wordt gewonnen in de Noordzee en daarna per schip naar het project gebracht, waar het via een leiding in het projectgebied wordt gespoten. Daarna wordt alles in model gebracht met bulldozers”, schetst Vanwesenbeeck. In totaal wordt er vijf miljoen kuub zand verplaatst. “De bestaande dijk werd afgekeurd op volgende faalmechanismen: erosie binnentalud door golfoverslag, micro­stabiliteit, afschuiven binnentalud, piping en erosie buitentalud”, aldus Vanwesenbeeck.

Na afkeuring van de dijk in 2007 is er door het hoogheemraadschap eerst gezocht naar een standaardoplossing. Dat zou echter ten koste gegaan zijn van land van de eilandbewoners en heeft vervolgens geleid tot een buitendijkse oplossing. Deze werd in de basis uitgewerkt door het Hoogheemraadschap. “Jan De Nul heeft het ontwerp daarna een finetuning gegeven. Belangrijke aandachtspunten in de aanbesteding waren: zandverstuiving en zoute kwel. Daar heeft Jan de Nul een passende oplossing voor bedacht. De onderliggende, water­voerende laag loopt op 5 meter onder de dijk door. Door de realisatie van de Prins Hendrikzanddijk zal de zoute kwel toenemen van 1m³/meter dijk/dag naar ongeveer 4m³/meter dijk/dag. Om dit extra kwelwater op te vangen worden 320 bronneringsfilters geplaatst in de watervoerende laag, waarbij er continu meting­en gedaan worden. Zodra het nodig is, wordt een bronbemaling gestart die het overtollige water terug de Waddenzee invoert. De grondwaterstand in de polder blijft op deze manier gelijk aan de beginsituatie. Onze bronbemaling neemt de invloed van de realisatie van de Prins Hendrikzanddijk weg op de grens met het achterland.”

Werken met twee koppelpunten om aanzanding haven te voorkomen
“In de NIOZ-haven (Het Koninklijk Instituut voor Onderzoek der Zee) bevindt zich een koppelpunt, waar wij aanhaken bij vloedstroom. Bij eb verplaatsen we het schip naar een koppelpunt verder weg van de haven. We wisselen gefaseerd af en werken gestaag door”, aldus Vanwesenbeeck. “Centraal in het werkgebied liggen twee waterleidingen en twee stroomkabels. We zullen daar tot +3 meter NAP opspuiten, het duin moet echter op +9 meter NAP komen. Wat niet nat gespoten kan worden, wordt ernaast opgeslagen. Na de suppletie rond kerst brengen we de rest droog op de juiste plaats. Via zettingsmonitoring houden we in de gaten welke druk er op de leidingen komt te liggen. We vullen dan steeds per 2 meter droog aan, eerst in een testgebied, daarna in zones boven de kabels en leidingen.”

Natuurverrijking met een stuk beleving voor de mens
Onderdeel van het plan is de aanleg van een beschermd natuurgebied. Het nieuwe gebied wordt aangelegd in de Waddenzee in Natura 2000-gebied. Veiligheid en versterken van natuurwaarden gaan hand in hand. “Deze natuurverrijking is een must, maar zorgt ervoor dat de Prins Hendrikzanddijk voor het grootste deel een afgesloten gebied wordt, dit om verstoring van de vogels en zeehonden te voorkomen. Na de kerst wordt er een wandel- en fietspad op de dijk aangelegd, om iedereen de kans te geven van het gebied te kunnen genieten”, zegt Vanwesenbeeck tot besluit.  

Tekst | Jan Mol  Beeld | Jan De Nul