Een brug maakt een plek bijzonder!

Een brug is zoveel meer dan  een middel om personen en verkeer naar de overkant te brengen. Dat stellen Mike Korth en Gus Tielens van Korthtielens Architecten. “Een brug moet iets extra’s geven aan de omgeving. Daardoor worden onze ontwerpen vanzelfsprekend onderdeel van de omgeving.” Het ontwerpen van bruggen is voor hen daarom een bijzondere opgave.

We zien dat er binnen de wereld van de infrastructuur steeds meer integraal gedacht wordt. Dat is ook logisch, een brug maakt vaak onderdeel uit van de openbare ruimte. Daarom werkt Korthtielens graag vanuit de context. De contextuele benadering reikt ver. “We halen inspiratie uit de omgeving, bekijken wat de locatie nodig heeft en wat een nieuwe brug daaraan kan bijdragen”, legt Gus uit. “Een nieuwe brug kan zo een functie gaan vervullen als ontmoetingspunt, als uitzichtpunt, maar ook als een plek die een verhaal vertelt over bijvoorbeeld de omgeving of een knipoog geeft naar het verleden. We willen met een brug dus meer bereiken dan alleen invulling geven aan het primaire doel: personen en verkeer naar de overkant brengen.”

Korthtielens Architecten
De slanke Kattenbrug in het historische centrum van Groningen. (Artist Impression: korthtielens)

Integraal ontwerp
“Vanzelfsprekend zijn de beoogde verkeersklasse en het technische eisenpakket van weg-, water- of spoorbeheerders leidend, maar we proberen bij een ontwerp van een brug altijd verder te kijken”, vervolgt Gus. “Een mooi voorbeeld hiervan is ons ontwerp voor de nieuwe Kattenbrug in Groningen, waarbij de tijdslagen van de historische binnenstad van Groningen aanleiding geweest zijn voor het ontwerp van de brug. Hierdoor worden de ontwikkelingen in de stad voelbaar en wordt ook een nieuwe tijdslaag toegevoegd. Alhoewel dit niet op een letterlijke manier gebeurt, herkennen mensen dit en is er draagvlak voor het ontwerp. Naast de brug zijn in samenwerking met DS landschapsarchitecten ook de kades en de groenstructuur meegenomen in één integraal ontwerp voor mens, dier en natuur. Geweldig dat de stad Groningen hierin zo ambitieus is en meegaat in onze plannen. Een ander voorbeeld is het ontwerp van een nieuwe, stalen brug over het spoor in Park Lingezegen. Het lijkt een eenvoudige ‘slinger’ boven het landschap, maar in wezen gaat er vreselijk veel techniek schuil achter het slanke ontwerp. De nieuwe brug biedt fietsers en voetgangers de mogelijkheid om niet alleen veilig het spoor te kruisen, maar ook tussen de boomkruinen te genieten van het uitzicht op het prachtige park.”

Korthtielens Architecten
Bruggen Andreas ensemble Amsterdam. (Beeld: Stefan Müller)

Werken vanuit het materiaal, integraal en duurzaam
De materiaalkeuze is volgens Mike minstens zo belangrijk als de vorm. “Het ontwerpen van een nieuwe brug vraagt een voortdurende interactie tussen vorm, functie, constructie en materialisering. We bedenken niet eerst een vorm om er vervolgens een geschikt materiaal bij te zoeken, maar werken vanuit de logica en de eigenschappen van de constructieve uitgangspunten en het materiaal. Dat is het meest efficiënt en vooral het meest duurzaam. Zo blijft er zoveel mogelijk ruimte voor kwaliteit en originaliteit. Een directe samenwerking met de constructeur en aannemer is hierin onontbeerlijk”, vervolgt Mike. “Met een materiaal vertel je ook een verhaal. Zo wordt de Van der Pekbrug in Amsterdam-Noord opgebouwd uit het basalt uit oude zeeweringen. Het basalt dat een jarenlange geschiedenis achter zich heeft, geven wij hiermee een tweede leven. Dat geeft een brug een bijzonder verhaal en een prachtig karakteristiek uiterlijk. Door te werken vanuit het materiaal zijn unieke vormen mogelijk. Een voorbeeld daarvan zijn de sculpturale en superslanke in het werk gestorte betonnen bruggen naast het Andreasensemble in Amsterdam.”

Gus tot besluit: “Vaak wordt het ontwerpen van infrastructuur erg pragmatisch ingestoken. Dat is prima, maar wij zijn juist geïnteresseerd als het echt bijzonder mag worden. Als er ruimte is met de brug een mooie nieuwe plek te maken.”   

Tekst | Roel van Gils