Belgische expertise voedt prestigieus Nederlands waterbouwproject

De Prinses Beatrixsluizen in Nieuwegein vormen de belangrijkste rechtstreekse vaarwegverbinding tussen de havens van Rotterdam en Amsterdam. Gezien hun strategische ligging zijn ze van cruciaal belang voor de Nederlandse binnenvaart. Het sluizencomplex ligt in het Lekkanaal, dat steeds meer en grotere schepen te verwerken krijgt. Om te voorkomen dat ze in de nabije toekomst uitgroeit tot een heuse bottleneck, krijgen de Beatrixsluizen er tegen 2019 een derde sluiskolk bij. Dit gebeurt via een grootschalige waterbouwkundige operatie, waarbij de expertise van de polyvalente Belgische specialist Jan De Nul een belangrijke rol speelt. 

De Beatrixsluizen zijn de enige sluisconstructies op de getijdegevoelige Lek. Elk jaar krijgen ze een 50.000-tal schepen te verwerken. Aangezien de wachttijden inmiddels oplopen tot meer dan een halfuur en te diepe schepen simpelweg moeten omvaren, besloot Rijkswaterstaat de bestaande infrastructuur uit te breiden met een derde sluiskolk, die groter en dieper zal zijn dan de twee bestaande kolken. Met haar lengte van 270 meter en breedte van 25 meter zal ze omvangrijke goederenschepen met een diepgang tot 4 meter aankunnen. De nieuwe kolk zal vier roldeuren bevatten – twee bij ieder sluishoofd. Dit zorgt voor de nodige flexibiliteit en maakt het onder meer mogelijk om twee schepen van 135 meter lang tegelijk te versassen (‘schutten XL’ volgens de terminologie van Rijkswaterstaat). Bovendien kan de sluis op die manier in dienst blijven wanneer een van de roldeuren onderhoud nodig zou hebben.

Prinses-Beatrixsluizen-Lekkanaal-waterbouw

Verbredings- en renovatiewerken
Om schepen voldoende ruimte te bieden om de derde sluiskolk in te varen, wordt het Lekkanaal ten zuiden van de Beatrixsluizen verbreed met 120 meter. Dit gaat gepaard met de afbraak van de oude dijk en de bouw van een nieuwe dijk die het achterland beschermt tegen hoog water (waterkering). Ook de noordzijde van het sluizencomplex wordt verbreed (met 45 meter), wat ruimte biedt voor extra ligplaatsen. In functie van deze verbredingswerken moesten er eerst enkele bijzondere objecten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie verplaatst worden, waaronder drie zware kazematten. Nadat de bouw van de nieuwe sluiskolk klaar is, zullen de twee bestaande sluiskolken een renovatie ondergaan. Tegelijkertijd wordt het sluismonument opnieuw in zijn originele staat gebracht, inclusief de karakteristieke witte heftorens en de witte sluiswachterswoningen. Alle elementen die geen deel uitmaakten van de constructie die in 1938 werd opgetrokken – onder meer de loopbrug over de sluis en het bediengebouw – zullen verdwijnen. De bedienruimte wordt ondergebracht in de sluiswachterswoningen, die eveneens een grondige renovatie zullen ondergaan. Dankzij de plaatsing van zonnepanelen zal de sluis energieneutraal functioneren.

Derde-sluiskolk-Prinses-Beatrixsluizen

DBFM-contract
De realisatie van dit prestigieuze waterbouwproject is toebedeeld aan het projectvennootschap Sas van Vreeswijk, dat bestaat uit BESIX, Heijmans, Jan De Nul en investeerders RebelValley en TDP. De bouw-, verbredings- en renovatiewerken worden uitgevoerd door een tijdelijke handelsvereniging, bestaande uit BESIX, Heijmans en Jan De Nul. “Het betreft een DBFM-contract waarbij we samen instaan voor het ontwerp, de bouw, het 27-jarige onderhoud en de financiering, dus er komt heel wat bij kijken om alles procesmatig in orde te krijgen binnen het programma van eisen”, vertelt Bart Callens, projectmanager bij Jan De Nul. “De bouwtechnieken die we toepassen – diepwanden voor de sluiskolk, tijdelijke bouwkuipen met onderwaterbeton voor de betonnen sluishoofden, verankerde damwanden als kaaimuur in het Lekkanaal … – zijn behoorlijk klassiek. Het enige specifieke is de landinwaartse verplaatsing van de kazematten, die tot 1600 ton wegen. Op dit moment zijn die kazematten en een deel van de waterkering al verplaatst. Momenteel zijn we de bouwkuipen voor binnen- en buitenhoofd aan het uitgraven, en ook de plaatsing van de diepwanden voor de nieuwe sluiskolk en de bouw van de kaaimuren zijn volop aan de gang.”

Jan-de-Nul-bouwt-derde-sluiskolk-Nieuwegein

Mijlpaal
Aangezien het de eerste keer is dat Jan De Nul als civiel aannemer een groot waterbouwkundig project mag uitvoeren in Nederland, spreekt het voor zich dat de bouw van de derde sluiskolk van de Beatrixsluis een belangrijke mijlpaal is voor het bedrijf. “We zijn een onderneming die een combinatie van grond- en baggerwerken, civiele werken en milieutechnische werken kan aanbieden. Via onze dochterfirma Soiltech-Soetaert, die op deze werf al verschillende heiwerkzaamheden uitvoerde en nu ook de diepwanden voor de sluiskolk plaatst, zijn we eveneens thuis in funderingstechnieken. Als geïntegreerd aannemer hebben we bovendien erg veel expertise op het vlak van sluizen- en waterbouw. Dat heeft ons in het verleden al heel wat mooie buitenlandse opdrachten opgeleverd, en dit project bewijst dat ook onze noorderburen dat stilaan op prijs beginnen te stellen.”

Tekst: Tim Janssens     |    Beeld: Jan De Nul