Van agrarisch gebied naar recreatie- en natuurgebied mét piekberging

De Nieuwe Driemanspolder, van oudsher een agrarisch gebied tussen Zoetermeer, Den Haag en Leidschendam-Voorburg, wordt de komende jaren heringericht. Na oplevering in 2020 is het gebied veranderd in een natuur- en recreatiegebied dat functioneert als piekberging voor overtollig water na extreme regenval. Het gebied, dat na aanleg zo’n 300 hectare en 144 hectare water beslaat, beschikt dan over 12 kilometer aan nieuwe fietspaden, 4,5 kilometer ruiterpaden, 3 kilometer menpaden en meer dan 7 kilometer aan voetpaden. Door de herinrichting verandert ook de natuurkwaliteit van het gebied en ontstaat een gevarieerder natuurgebied met plek voor veel verschillende soorten. De beoogde natuurdoelen zijn vooral van belang voor moerasvogels, amfibieën, vlinders en libellen. 

Het contract voor het project werd in februari 2017 ondertekend door een aannemerscombinatie van Vissers Ploegmakers BV, F.P.H. Ploegmakers BV en Van de Wetering Cultuurtechniek BV. Zo ontstond de Dijkencombi BV. Opdrachtgever is het Hoogheemraadschap van Rijnland en het project wordt mede mogelijk gemaakt door de provincie Zuid-Holland en de gemeenten Zoetermeer, Leidschendam-Voorburg en Den Haag.

Dijkencombi BV
Het uitvoeren van metingen om de verdichting van de klei in de kades te meten.

Project met lange geschiedenis
“De eerste plannen voor De Nieuwe Driemanspolder dateren al uit 2004. Uiteindelijk zijn wij als opdrachtnemer gestart in de eerste helft van 2017. We zijn gestart met de voorbereidingswerkzaamheden, zoals het opstellen van de benodigde plannen. Ook voerden we in het gebied bodemonderzoeken uit om te onderzoeken wat de beste werkwijze is om de restzettingseis te behalen,” vertelt Femke Verhoeven, omgevingsmanager van Dijkencombi BV. “Inmiddels zijn we volop in het gebied aan de gang, voornamelijk met grondverzet om de kades en eilanden aan te leggen. We werken met een gesloten grondbalans, wat inhoudt dat alle grond die uit het gebied komt binnen het gebied wordt hergebruikt. Parallel hieraan loopt de engineering door en wordt er hard gewerkt aan het ontwerp van de kunstwerken en de afronding van het inrichtingsplan.”

Betrekken omgeving
Naast deze technische kant is er ook veel aandacht voor de omgeving. Lokale belangenverenigingen, organisaties en bewoners mochten meedenken over de inrichting van het gebied. Verhoeven: “Voor aanbestedingsfase werden deze sessies georganiseerd door opdrachtgever Hoogheemraadschap van Rijnland, na gunning organiseerden wij deze participatiebijeenkomsten en –gesprekken samen. De feedback vanuit de omgeving vormde belangrijke input voor het inrichtingsplan. De leuke ideeën en wensen binnen voor de inrichting van het gebied komen overigens nog steeds binnen en de participerende gemeenten houden deze bij in een wensenlijst. Dit betekent niet dat elke wens ingewilligd zal worden: het moet passen bij de doelstellingen voor het gebied. Nu we volop in omgeving aan het werk zijn wordt het ook steeds interessanter voor de omgeving om het gebied te bezoeken. Daarom starten we samen met de opdrachtgever in april met de eerste rondleidingen. Ook organiseren we gedurende 2018 een aantal educatieve en recreatieve evenementen. De educatieve evenementen zijn bedoeld voor scholen, de recreatieve evenementen zijn voor alle geïnteresseerden.”

Dijkencombi BV
Winterse taferelen in de polder.

Mooie samenwerking
“We werken intensief en prettig samen met onze opdrachtgever. Ik merk dat het projectbelang bij beide partijen voorop staat,” geeft Verhoeven aan. Paul Hollander, projectmanager bij Hoogheemraadschap van Rijnland, beaamt dat: “De herontwikkeling van de Nieuwe Driemanspolder is een project waarbij veel eigen initiatief nodig is. De Dijkencombi heeft als aannemer een praktische aanpak, is creatief én innovatief in het bedenken van oplossingen. Deze creativiteit heeft geleid tot het verkrijgen van de opdracht voor dit werk en zien we nu ook terug in het project. We werken ook samen om de communicatie naar de omgeving te stroomlijnen. In de directe omgeving van het gebied staan veel woningen. We houden de omwonenden op de hoogte via nieuwsbrieven en social media en op informatieavonden. Op die bijeenkomsten staan het Hoogheemraadschap en de aannemer als één team om tekst en uitleg te geven over de werkzaamheden en toekomstige inrichting van het gebied aan omwonenden en andere geïnteresseerden.” 

Dijkencombi BV
Graafwerkzaamheden in de zon.

Bijzondere uitdaging
“Er valt steeds meer neerslag in Nederland en dat zorgt voor uitdagingen op het gebied van het waterbeheer. De Nieuwe Driemanspolder dient voor de omgeving als piekberging: bij hevige regenval kan via een aanvoertracé circa 2 miljoen m3 water worden opgevangen in het gebied. Met behulp van twee stuwen wordt het water gecontroleerd met een snelheid van zo’n 10 m3 per seconde aangevoerd. Dit alles zorgt ervoor dat het Hoogheemraadschap beter instaat zal zijn de waterpeilen in haar gebied ten tijde van zware regenval te beheersen,” besluit Hollander.

Tekst | Susan Moonen  Beeld | Dijkencombi